Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Nasıl Hesaplanır? İnfaz Oranları, Denetim Süresi ve İyi Hâl (İstanbul 2026)

Cezaevindeki yakınının ne zaman çıkacağını soran aileler genellikle internetteki tablolarla kendi hesabını yapar ve elinde bir tarih tutar. Sonra infaz savcılığının müddetnamesi başka bir tarih gösterir, iyi hâl raporu gecikir ya da denetim süresinde yeni bir dosya ortaya çıkar. Yanlış beklenti hem hükümlüyü hem aileyi yıpratır; üstelik itiraz süreleri çok kısa olduğu için süre kaçırmak hak kaybına yol açabilir.

Bu rehber, koşullu salıverilmenin yasal çerçevesini, suç türüne göre oranları, örnek hesapları, iyi hâlin nasıl belirlendiğini, denetimli serbestlikle farkını ve İstanbul’da başvuru ile itiraz yolunu mevzuat metnine dayanarak anlatır. Metinler 11 Kasım 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel hâle göre okunmuştur; somut dosyanız için müddetname ve güncel metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Yazan: Av. Arı | İstanbul Barosu | Bu makale hukuki bilgilendirme amaçlıdır, danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebileceğinden somut durum güncel kaynaklar üzerinden kontrol edilmelidir.

Koşullu Salıverilme Nedir, Kimler Yararlanabilir?

Halk arasında “şartlı tahliye” denen kurumun kanundaki adı koşullu salıverilmedir ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesinde düzenlenir. Maddenin ilk fıkrasına göre yararlanmanın temel şartı, hükümlünün kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesidir. Yani yalnızca süre dolması yetmez; iyi hâl değerlendirmesinin de olumlu çıkması gerekir.

Koşullu salıverilen kişi cezasını bitirmiş sayılmaz. Kalan süre boyunca denetim altındadır ve bu süreyi yükümlülüklere uygun, iyi hâlli geçirirse ceza infaz edilmiş sayılır (m. 107/14). Denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı yeni bir suç işlerse veya yükümlülüklere uymakta ısrar ederse karar geri alınabilir.

Suça Göre İnfaz Oranları: Yarı, Üçte İki ve Dörtte Üç

Oran, cezanın türüne ve suçun niteliğine göre değişir. Aşağıdaki tablo, kanun metninden derlenmiş genel çerçevedir; fıkra ve bent istisnaları nedeniyle somut suç için ilgili madde mutlaka ayrıca okunmalıdır.

Durum	İnfaz kurumunda geçirilmesi gereken süre	Dayanak
Diğer süreli hapis cezaları (genel kural)	Cezanın yarısı	5275 m. 107/2
Müebbet hapis	24 yıl	5275 m. 107/2
Ağırlaştırılmış müebbet hapis	30 yıl	5275 m. 107/2
Kasten öldürme (TCK 81, 82, 83), cinsel saldırı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz, özel hayata karşı suçlar gibi sayılı suçlar (süreli hapis)	Cezanın üçte ikisi	5275 m. 107/2
Örgüt suçları (süreli hapis)	Cezanın üçte ikisi	5275 m. 107/4
Tekerrür (süreli hapis)	Cezanın üçte ikisi	5275 m. 108/1
İkinci defa tekerrür (süreli hapis)	Cezanın dörtte üçü	5275 m. 108/3
Çocukların cinsel istismarı (TCK 103), uyuşturucu imal ve ticareti (TCK 188) gibi suçlar (süreli hapis)	Cezanın dörtte üçü	5275 m. 108/9

Birden fazla süreli hapis cezası bulunan hükümlüler için de bir tavan vardır: koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre en fazla 28 yıl olarak belirlenir (m. 107/3-e). Bu üst sınır örgüt suçlarında daha yüksektir (m. 107/4).

Adım Adım Hesaplama: Üç Örnek

Hesabın mantığı basittir: ceza oranla çarpılır, çıkan süre infaz kurumunda geçirilmesi gereken kısmı verir. Denetim süresi ise kanunun altıncı fıkrasına göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır; ancak süreli hapislerde hak ederek tahliye tarihini geçemez.

Örnek 1 (genel kural): 3 yıl 4 ay hapis cezası alan hükümlü için yarı oranı 1 yıl 8 ay eder. Denetim süresi de 1 yıl 8 aydır; ikisinin toplamı cezanın tamamına, yani hak ederek tahliye tarihine ulaşır. Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin incelediği bir dosyada da bu hesap aynen yapılmıştır.

Örnek 2 (genel kural): 6 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme için 3 yıl infaz kurumunda kalmak gerekir. Denetim süresi 3 yıldır ve bu süre 6 yılın sonundaki hak ederek tahliye tarihinde biter.

Örnek 3 (üçte iki oranı): Üçte iki oranına tabi suçtan 9 yıl hapis cezasında 6 yıl infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Denetim süresi kural olarak 6 yıl olsa da hak ederek tahliye tarihini geçemeyeceği için fiilen kalan 3 yılla sınırlı kalır.

Bu örnekler sadeleştirilmiş hesaptır. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler Türk Ceza Kanunu’nun 63. maddesi uyarınca hapis cezasından indirilir. Bu indirimin koşullu salıverilme tarihine yansıması, cezaların toplanması, suç tarihine göre lehe kanun uygulaması ve varsa disiplin cezaları gibi unsurlar infaz savcılığının hazırladığı müddetname ile netleşir. Elinizdeki tarih müddetnameden farklıysa farkın nedenini belgeden okumak gerekir.

İyi Hâl Nasıl Belirlenir?

İyi hâl, 5275 sayılı Kanun’un 89. maddesine göre idare ve gözlem kurulunca değerlendirilir. Hükümlüler infaz kurumunda bulundukları tüm aşamalarda en geç altı ayda bir değerlendirmeye alınır. Kurul; kurum kurallarına uyumu, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığını, yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini, toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığını ve tekrar suç işleme ya da mağdura zarar verme riskini inceler.

Değerlendirmede iyileştirme ve eğitim programlarına katılım, alınan sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, spor ve kültür faaliyetleri, diğer hükümlüler ve görevlilerle ilişkiler, suçtan duyulan pişmanlık ve disiplin cezaları dikkate alınır. Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezası bulunanlar ile terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar bakımından kurula Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendirdiği savcı başkanlık eder ve kurula Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler ile Sağlık Bakanlığı uzmanları katılır.

Tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlünün yeniden değerlendirilme süresi bir yılı geçemez (m. 89/6). Bu nedenle olumsuz rapor kalıcı bir engel değildir; ancak olumsuzluğa yol açan sebep (disiplin cezası, programlara katılmama gibi) belgeyle ortaya konup giderilmelidir.

Denetimli Serbestlik ile Koşullu Salıverilme Aynı Şey mi?

Hayır. Koşullu salıverilme, kalan cezanın dışarıda denetimle geçirilmesini sağlayan nihai kurumdur. Denetimli serbestlik (m. 105/A) ise koşullu salıverilme tarihinden önce başlayabilen ek bir infaz biçimidir. Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü talep ederse, cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmı denetimli serbestlik tedbiriyle infaz edilebilir. Kararı infaz hâkimi verir.

2025’te eklenen düzenlemeyle hükümlünün bu usulden yararlanabilmesi için, koşullu salıverilme tarihine kadar infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini (ve her hâlükârda en az beş günü) kurumda geçirmiş olması aranır. Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler (iki yıl) ile ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyen hükümlüler (üç yıl) için kalan süre ölçütü daha geniştir (m. 105/A/3). Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrilen hükümlüler bu usulden yararlanamaz (m. 105/A/4).

Denetimli serbestlik için kural olarak açık ceza infaz kurumunda bulunmak da gerekir; açığa ayrılma şartları oluştuğu hâlde iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayanlar için kanun ayrıca bir istisna tanır (m. 105/A/2). Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası alanlar (sayılı istisnalar dışında) ile taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası alanlar doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınır (m. 14/2). Daha uzun cezalarda kapalıdan açığa ayrılma, yine 89. maddedeki değerlendirmeye bağlıdır.

Denetim Süresi, Yükümlülükler ve Kararın Geri Alınması

Koşullu salıverilen hükümlü denetim süresinde belirli yükümlülüklere tabi tutulabilir. İnfaz hâkimi, iki yılı geçmemek üzere süre içinde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenecek yükümlülükler uygulanmasına karar verebilir: belirli bölgede denetim ve gözetim, belirlenen yerlere gitmeme veya belirlenen programlara katılma gibi (m. 107/9). Hâkim, hükümlünün kişiliğini ve topluma uyumunu göz önünde bulundurarak bu tedbirin hiç uygulanmamasına ya da sonradan kaldırılmasına da karar verebilir (m. 107/10).

Denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlenirse veya yükümlülüklere, hâkimin uyarısına rağmen uyulmazsa koşullu salıverilme kararı geri alınır (m. 107/12). Geri almada hükümlüye, sonraki suçu işlediği tarihten başlayarak sonraki suç için verilen hapis cezasının iki katı süre aynen çektirilir; bu süre hak ederek tahliye tarihini geçemez (m. 107/13-a). Kararın geri alınmasından sonra aynı hükmün infazıyla ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin 2024/7714 E., 2025/2808 K. sayılı ve 11.04.2025 tarihli kanun yararına bozma kararı bu konuda öğreticidir. Dosyada 2018’de işlenen bir suç nedeniyle 3 yıl 4 ay hapis cezası alan hükümlü için, lehe değişiklik sonrası hesapla 1 yıl 8 ay infaz süresi ve 1 yıl 8 ay denetim süresi esas alınmış; denetim süresi içinde işlenen kasıtlı suç nedeniyle koşullu salıverilmenin geri alınması gerektiği kabul edilmiştir. Daire, eski ve yeni düzenlemelerin yalnızca lehe bölümlerinin alınarak karma uygulama yapılamayacağını, düzenlemenin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamış ve İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin itiraz kararını kanun yararına bozmuştur. Benzer biçimde 2023/4672 E., 2023/4831 K. sayılı ve 07.07.2023 tarihli karar da, eski 647 sayılı Kanun döneminden gelen bir dosyada denetim süresinin bihakkın tahliye tarihine kadar sürdüğünü kabul ederek geri alma talebinin reddini kanuna aykırı bulmuştur. Bu kararlar kendi olaylarına özgüdür; sizin dosyanızdaki suç tarihi ve uygulanacak kanun metni ayrıca belirlenmelidir.

İstanbul’da Süreç ve İtiraz Yolları

Koşullu salıverilmeyle ilgili işlemlerde ceza infaz kurumu idaresi gerekçeli bir rapor hazırlar ve rapor, infaz işlemlerinin yapıldığı yer infaz hâkimliğine verilir. İnfaz hâkimi raporu uygun bulursa dosya üzerinden koşullu salıverilmeye karar verir; uygun bulmazsa gerekçesini kararında gösterir (m. 107/11). Karar duruşmasız verilir, bu yüzden yazılı sunulacak belgeler önem taşır.

İstanbul gibi büyükşehir belediyesi bulunan illerde infaz hâkimlikleri numaralandırılır ve yargı çevreleri Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenir (4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu m. 2). Hükümlünün bulunduğu kurumun hangi infaz hâkimliğinin yargı çevresinde kaldığı, dilekçenin nereye verileceğini etkiler; bu nedenle başvurudan önce yetkili infaz hâkimliğini kurumdan veya avukat aracılığıyla UYAP üzerinden netleştirmek yararlıdır.

İnfaz hâkiminin kararlarına karşı, tebliğden itibaren iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir; itiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır (4675 m. 6). Ceza infaz kurumu işlemlerine karşı şikâyet yolunda ise işlemin öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, herhâlde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde infaz hâkimliğine başvurulur (4675 m. 5). Bu süreler kısa olduğundan, kararın tebliğ tarihi dilekçeye başlamadan önce kayda alınmalıdır.

Hak Kaybı Yaşamamak İçin Kontrol Listesi

Dosyalarda en sık görülen sorunlar belgesizlik ve süre kaçırmadır. Aşağıdaki adımlar çoğu dosyada işe yarar bir çerçeve sunar:

1. İnfaz savcılığından güncel müddetnameyi (infaz hesabını) isteyin ve koşullu salıverilme ile bihakkın tahliye tarihlerini kendi hesabınızla karşılaştırın.
2. Suç tarihinden sonra çıkan lehe düzenlemeler olup olmadığını, kanunun bütün olarak hangi dönemin hükümlerine göre uygulanacağını kontrol edin.
3. İyi hâl değerlendirmesini izleyin: katıldığınız programların, sertifikaların ve eğitimlerin belgelerini kurumdan alın.
4. Disiplin cezası varsa kesinleşip kesinleşmediğini, şikâyet süresinin geçip geçmediğini öğrenin.
5. Açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlik şartlarını (m. 14 ve 105/A) tarih tarih takip edin.
6. Her kararın tebliğ tarihini yazılı olarak kaydedin; iki haftalık itiraz süresi tebliğden başlar.
7. Denetim süresinde yükümlülüklere uyun ve yeni bir kovuşturma ihtimalini hemen bir avukatla değerlendirin; geri alma kararı koşullu salıverilme hakkını bir daha kullandırmaz.

Dayanak Metinler

Yazıda 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 14, 89, 105/A, 106, 107 ve 108. maddeleri, 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu’nun 2, 5 ve 6. maddeleri ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 63. maddesi mevzuat.gov.tr’deki güncel metinden okunarak kullanılmıştır. Güncel metinde 107. maddenin beşinci fıkrasının 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun’la değiştirildiği görülmektedir; bu yazı o fıkradaki özel sayım kuralını ayrıca ele almamaktadır. Mevzuat sık değiştiği için işlem yapmadan önce güncel metin kontrol edilmelidir.

Hukuki durumunuzu somut belgelerle değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan randevu talep edebilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; sonuç dosyanın koşullarına göre değişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Koşullu salıverilme ile şartlı tahliye aynı şey mi?

Evet, aynı kurumdur. Kanun metni koşullu salıverilme terimini kullanır, günlük dilde ise şartlı tahliye denir. İkisi de hükümlünün cezasının belirli bir bölümünü infaz kurumunda çektikten sonra kalan kısmı denetim altında dışarıda geçirmesini anlatır. Cezanın tamamen bitmesi anlamına gelen hak ederek tahliye (bihakkın tahliye) ise bundan ayrı ve daha sonraki bir tarihtir. Pratikte iki tarih arasındaki dönem denetim süresi olarak geçer.

Koşullu salıverilme kendiliğinden mi gerçekleşir, başvuru gerekir mi?

Kanun metni raporu ceza infaz kurumu idaresinin hazırlamasını öngörür ve hükümlünün ayrıca başvuru yapmasını şart koşmaz; gerekçeli rapor infaz hâkimliğine gönderilir. İnfaz hâkimi dosya üzerinden karar verir. Ancak karar otomatik değildir; iyi hâl şartı gerçekleşmemişse hâkim raporu uygun bulmayabilir. Bu yüzden hükümlü veya avukatı süreci takip etmeli ve eksik belgeleri zamanında sunmalıdır.

İyi hâl raporu olumsuz çıkarsa ne olur?

Olumsuz değerlendirme koşullu salıverilmeyi geciktirir, ancak kalıcı olarak engellemez. Kanuna göre tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlünün yeniden değerlendirilme süresi bir yılı geçemez. Bu dönemde disiplin cezasının nedeni, programlara katılım durumu ve diğer unsurlar belgelenmeli; kurum işlemine karşı infaz hâkimliğine şikâyet süresi (öğrenmeden itibaren on beş gün) kaçırılmamalıdır. Yeniden değerlendirmede hükümlünün lehine olan her gelişmenin, örneğin yeni sertifikaların ve disiplin cezasız geçen sürenin, dosyaya girmesi sağlanmalıdır.

Tutuklulukta geçen süre koşullu salıverilme hesabına girer mi?

Gözaltında ve tutuklulukta geçen süreler Türk Ceza Kanunu’nun 63. maddesi uyarınca hükmolunan hapis cezasından indirilir. Bu sürenin koşullu salıverilme tarihine nasıl yansıdığı infaz savcılığının hazırladığı müddetnamede görünür. Kendi hesabınızla müddetname arasında fark varsa tutukluluk, gözaltı ve cezaların toplanması gibi kalemleri tek tek karşılaştırmak ve gerekirse infaz hâkimliğine başvurmak gerekir. Bu karşılaştırma için kesinleşmiş ilamın ve tutukluluk ile tahliye belgelerinin elinizde bulunması gerekir.

Denetim süresinde yeni suç işlenirse ne olur?

Denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlenirse koşullu salıverilme kararı geri alınır. Bu durumda sonraki suçu işlediği tarihten başlayarak, sonraki suç için verilen hapis cezasının iki katı süre aynen infaz edilir; ancak bu süre hak ederek tahliye tarihini aşamaz. Geri alma kararından sonra aynı hükümle ilgili tekrar koşullu salıverilme kararı verilmez, bu yüzden denetim süresindeki her yeni dosya ciddiye alınmalıdır.

Adli para cezası hapse çevrilirse koşullu salıverilmeden yararlanılır mı?

Hayır. 5275 sayılı Kanun’un 106. maddesine göre adli para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bu hapsin infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. Hükümlü, hapis yattığı veya kamuya yararlı işte çalıştığı günler dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılır. Bu nedenle adli para cezasını taksitlendirme ve ödeme imkânlarını erken değerlendirmek önem taşır.

İnfaz hâkiminin kararına itiraz süresi ne kadardır?

İnfaz hâkiminin kararlarına karşı şikâyetçi veya ilgili Cumhuriyet savcısı tarafından tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır. Sürenin başlangıcı kararın tebliğ tarihidir; bu nedenle tebliğ evrakı saklanmalı ve itiraz dilekçesi, gerekçeleriyle birlikte süre dolmadan verilmelidir. Dilekçede kararın hangi yönünün hukuka aykırı olduğu, hesaplamadaki hata ya da iyi hâl değerlendirmesindeki eksiklik somut biçimde belirtilmelidir.

Koşullu salıverilme dosyalarında tarihler ve oranlar küçük farklarla sonucu değiştirebildiği için hesabı belgeyle doğrulamak gerekir. İstanbul’da infaz hâkimliği, itiraz ve denetimli serbestlik süreçlerini birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamızdan randevu talep edebilirsiniz.