Trafik kazaları bazı dosyalarda yalnızca araç hasarıyla sonuçlanırken, bazı olaylarda kişinin yaşamını bütünüyle değiştiren ağır bedensel zararlar ortaya çıkar. Uzuv kaybı, ciddi ortopedik travma, sinir hasarı veya kalıcı hareket kısıtlılığı yaşayan kişiler için protez artık lüks değil; günlük yaşamı sürdürebilmenin temel aracı haline gelir. Buna rağmen birçok mağdur, protez bedelinin kimden ve nasıl talep edileceğini bilmediği için eksik başvuru yapmakta ya da yalnızca mevcut faturalarla sınırlı bir hakka sahip olduğunu düşünmektedir.
Problem tam da burada başlar. Protez bedeli çoğu zaman yüksek tutarlıdır, yenileme ihtiyacı yıllara yayılır ve bakım, kalibrasyon, parça değişimi gibi ek giderler doğurur. İlk başvuruda bu kalemler doğru kurulmazsa, mağdur ilerleyen dönemde tekrar tekrar masraf yapmak zorunda kalırken hukuki olarak eksik tazminatla yetinmiş olabilir. Büromuzda sıkça karşılaştığımız dosyalarda, özellikle ilk hastane sürecinde yalnızca ameliyat ve yatış giderlerine odaklanıldığı; protez planlaması, hekim görüşü ve teknik rapor kısmının ise geç fark edildiği görülmektedir.
Çözüm ise doğru hukuki çerçeveyle hareket etmektir. Türk Borçlar Kanunu m. 54 bedensel zarar halinde tedavi giderleri ve bağlantılı zarar kalemlerinin talep edilebileceğini düzenler. Karayolları Trafik Kanunu m. 85 işletenin sorumluluğunu, m. 91 zorunlu mali sorumluluk sigortasını, m. 97 ise sigorta şirketine başvuru zorunluluğunu gündeme getirir. Uygulamada görüyoruz ki İstanbul avukat desteğiyle süreç baştan doğru kurulduğunda, hem sigorta başvurusu hem de dava veya tahkim aşaması daha sağlıklı ilerlemektedir.
Evet, trafik kazasında protez gideri tazminatı istenebilir.
Trafik kazası sonucu bedensel zarar doğmuş ve bu zarar nedeniyle protez kullanımı tıbben gerekli hale gelmişse, protez gideri maddi tazminat kapsamında talep edilebilir. TBK m. 54 uyarınca bedensel zararlar özellikle tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararları kapsar. Protez bedeli de yaralanan kişinin vücut bütünlüğünü mümkün olduğunca işlevsel hale getirmeye yönelik bir tedavi ve iyileşme gideri olarak değerlendirilir.
Bu talep, olayın niteliğine göre sürücüye, işletene, araç malikine ve zorunlu trafik sigortacısına yöneltilebilir. KTK m. 85 gereğince motorlu aracın işletilmesi bir zarara neden olmuşsa işleten ve bağlı sorumluların hukuki sorumluluğu gündeme gelir. KTK m. 91 çerçevesinde ise zorunlu mali sorumluluk sigortası, poliçe limiti dahilinde bu zararların belirli bölümünü karşılayabilir.
Yargıtay uygulaması da bu çerçeveyi desteklemektedir. Yargıtay 4. HD, 2021/14845 E., 2021/2469 K. sayılı kararında, trafik kazası sonucu oluşan sürekli bakıcı giderinin tedavi giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu yaklaşım, bedensel zararın sadece ameliyat veya hastane faturasıyla sınırlı görülmemesi gerektiğini gösterir. Protez de aynı mantık içinde, kişinin iyileşme ve yaşamını sürdürebilme giderleri arasında değerlendirilir.
Evet, protez giderine sadece ilk cihaz bedeli değil bağlantılı masraflar da dahil olabilir.
Protez gideri denildiğinde yalnızca ilk protez alımı anlaşılmamalıdır. Olayın özelliklerine göre ölçü alma, deneme süreci, proteze uyum eğitimi, bağlantı ekipmanları, bakım ve ayar masrafları, belirli parçaların periyodik değişimi ve ileride zorunlu yenileme giderleri de tartışma konusu olabilir. Özellikle aktif çalışan kişilerde, çocuklarda büyümeye bağlı değişimlerde veya ileri teknoloji protez ihtiyacında toplam zarar kalemi çok daha yüksek olabilir.
Burada temel ölçüt, giderin gerçekten zorunlu ve makul olmasıdır. Mahkeme ya da tahkim mercii, istenen protezin tıbbi gerekliliğini, mağdurun yaşı ve mesleğini, yaşam standardını ve olayın yarattığı fonksiyon kaybını birlikte değerlendirir. En pahalı ürünün otomatik olarak tazmin edileceği düşünülmemelidir; ancak mağdurun günlük yaşamını ve mesleğini sürdürebilmesi için belirli teknik özellikler gerekiyorsa bunun dosyada net şekilde gösterilmesi gerekir.
Büromuzda sıkça karşılaştığımız bir hata, yalnızca satış teklifine dayanılarak talep oluşturulmasıdır. Oysa teklif tek başına yeterli olmayabilir. Ortopedi uzmanı raporu, fizik tedavi değerlendirmesi, protez merkezinden teknik açıklama ve gerektiğinde aktüeryal inceleme bir araya geldiğinde talep daha güçlü hale gelir.
Hayır, yalnızca elinizde fatura varsa hak doğar demek doğru değildir.
Protez gideri açısından en çok karıştırılan nokta budur. Uygulamada bazı mağdurlar, henüz protezi satın almadan dava açamayacaklarını düşünür. Oysa zarar görenin parası olmadığı için protezi hemen temin edememesi, bu kalemin talep edilmesine tek başına engel değildir. Önemli olan, protezin tıbben gerekli olduğunun ve yaklaşık maliyetinin güvenilir raporlarla ortaya konulmasıdır.
Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2023/899 E., 2024/79 K. sayılı kararında trafik kazası sonrası bedensel zarar nedeniyle ileriye dönük protez giderleriyle ilgili değerlendirme yapmıştır. Yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2023/914 E., 2024/136 K. sayılı kararında protez giderlerinin kapsamı ve sorumluluğun yöneltileceği taraflar bakımından önemli tespitlerde bulunmuştur. Bu kararlar ışığında, ileride yapılacak zorunlu protez giderlerinin de somutlaştırılarak istenebileceği yönünde güçlü bir içtihat çizgisi bulunduğu söylenebilir.
Ancak bu noktada dikkat edilmesi gereken şey, soyut ve sınırsız bir talep kurmamaktır. “İleride protez değişecek” demek tek başına yeterli olmaz. Tahmini kullanım ömrü, yenileme aralığı, olası bakım giderleri ve bunların tıbbi-teknik dayanağı dosyada açıkça gösterilmelidir. Uygulamada görüyoruz ki iyi hazırlanmış uzman raporları, bu kalemin kabul oranını ciddi biçimde artırmaktadır.
Evet, sigorta şirketine başvuru çoğu durumda dava öncesi zorunludur.
Trafik kazası kaynaklı tazminatlarda, zorunlu trafik sigortası poliçesi kapsamında bir talep ileri sürülecekse KTK m. 97 önemlidir. Bu maddeye göre zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta şirketi başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da sigorta tahkim yoluna başvurabilir.
Bu nedenle başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması usul yönünden sorun yaratabilir. Yargıtay 4. HD, 2021/23765 E., 2023/1845 K. sayılı kararında da KTK m. 97 ve m. 99 kapsamındaki başvuru şartının önemine dikkat çekmiştir. Özellikle İstanbul tazminat avukatı ile yürütülen dosyalarda, başvuru eklerinin eksiksiz hazırlanması sürecin hızını doğrudan etkiler.
Başvuruda kaza tespit tutanağı, sağlık belgeleri, maluliyet veya yaralanma raporları, protez gerekliliğini gösteren hekim görüşleri, mevcut faturalar, teklif belgeleri ve kimlik/vekalet evrakı gibi unsurlar yer almalıdır. Sigorta şirketine eksik dosya verilmesi, değerlendirme süresinin uzamasına veya talepten düşük ödeme teklif edilmesine neden olabilir.
Evet, protez gideri talebinde belge ve rapor kalitesi sonuca doğrudan etki eder.
Bu tür dosyalarda ispat yükü çok önemlidir. Kaza ile bedensel zarar arasındaki bağ, bedensel zarar ile protez ihtiyacı arasındaki bağ ve protez ihtiyacı ile talep edilen miktar arasındaki bağ ayrı ayrı kurulmalıdır. Bunun için en azından epikriz kayıtları, ameliyat notları, ortopedi ve travmatoloji değerlendirmeleri, fizik tedavi raporları, engellilik veya çalışma gücü kaybına ilişkin tespitler ve protez merkezinden alınan teknik-mali belgeler dosyaya eklenmelidir.
Özellikle çocuk mağdurlar, genç çalışanlar ve aktif hareket gerektiren işlerde çalışan kişiler bakımından standart protez ile fonksiyonel gereksinime uygun protez arasında ciddi fark olabilir. Bu yüzden dosyada yalnızca fiyat listesi değil, neden o cihazın gerektiğini anlatan uzman görüşü bulunmalıdır. İstanbul avukat desteğiyle hazırlanan dosyalarda, gereksiz lüks talep ile gerçekten ihtiyaç duyulan teknik donanım arasındaki çizgi daha net kurulabilir.
Büromuzda sıkça karşılaştığımız bir başka sorun da şudur: Aileler hastane ve bakım stresinden dolayı belge toplamayı geciktirir. Sonradan belge toplanması elbette mümkündür; ancak ilk tarihlerde alınan tıbbi kayıtlar, olayın sıcaklığı içinde düzenlendiği için ispat gücü daha yüksektir. Bu nedenle protez planlaması gündeme gelir gelmez belge disiplini kurulmalıdır.
Evet, İstanbul’da dava ve tahkim yolu arasında doğru seçim yapmak gerekir.
Protez gideri talebi bazı dosyalarda sigorta tahkim komisyonunda, bazı dosyalarda ise Asliye Ticaret Mahkemesi veya genel mahkemeler önünde gündeme gelir. Hangi yolun daha uygun olduğu; davalı sayısına, sigorta poliçesi sınırına, uyuşmazlığın yalnızca sigortacıyla mı yoksa sürücü ve işletenle birlikte mi yürütüleceğine göre değişir. İstanbul gibi yoğun yargı çevrelerinde doğru strateji seçimi zaman kaybını azaltabilir.
Eğer talep esas olarak sigorta şirketine yöneliyorsa ve dosya teknik olarak iyi hazırlanmışsa tahkim daha hızlı sonuç verebilir. Ancak poliçe limitini aşan kısım, kusur tartışması, birden fazla sorumlu veya karmaşık maluliyet değerlendirmesi varsa dava yolu daha uygun hale gelebilir. Bu seçim dosya bazlı yapılmalıdır.
Uygulamada görüyoruz ki yalnızca “tahkim daha hızlı” düşüncesiyle otomatik tercih yapmak her zaman doğru sonuç vermez. Bazen eksik belgeli hızlı başvuru, iyi hazırlanmış fakat birkaç ay daha uzun sürebilecek dava yolundan daha fazla hak kaybı yaratabilir. Bu yüzden İstanbul avukat veya İstanbul tazminat avukatı ile dosya stratejisinin baştan belirlenmesi önemlidir.
Hayır, SGK’nın bir ödeme yapmış olması tüm protez zararının kapandığı anlamına gelmez.
Bedensel zarar dosyalarında SGK boyutu ayrıca değerlendirilmelidir. Bazı giderler sosyal güvenlik kapsamında karşılanabilir; bazı kalemler ise kısmen veya hiç karşılanmayabilir. Özellikle ileri teknoloji protez, yenileme aralığı, fark bedeli veya ileride doğacak bazı masraflar bakımından sorumluluğun kapsamı ayrıca tartışılır. Bu nedenle “SGK bir şey ödedi, artık tazminat hakkı yok” şeklindeki genel yaklaşım doğru değildir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2023/914 E., 2024/136 K. sayılı kararında da protez giderlerinin hangi kısmının hangi sorumluya yöneltileceği meselesi ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Somut olayın özelliklerine göre SGK’nın karşıladığı bölüm ile karşılamadığı bölüm ayrıştırılmalı; kalan zarar kalemleri için sigortacı, işleten ve diğer sorumlulara başvuru düşünülmelidir.
Bu ayrım hatalı yapılırsa başvuru yanlış muhataba yöneltilebilir. Sonuç olarak zaman kaybı, eksik ödeme veya usul tartışması yaşanabilir. Bu nedenle dosyada hem sosyal güvenlik boyutu hem özel hukuk sorumluluğu birlikte ele alınmalıdır.
Evet, doğru kurulan bir dosyada protez gideri için güçlü tazminat talebi oluşturulabilir.
Sonuç olarak trafik kazasında protez gideri tazminatı, hem mevcut hem de bazı durumlarda gelecekte ortaya çıkacak zorunlu masrafları kapsayabilecek önemli bir zarar kalemidir. Burada belirleyici olan şey, talebin hukuki dayanağının doğru kurulması, tıbbi gerekliliğin açık gösterilmesi, uygun muhataba yönelinmesi ve sigorta başvuru sürecinin usule uygun yürütülmesidir.
Özellikle uzuv kaybı, kalıcı ortopedik travma ve ciddi hareket kısıtlılığı yaşayan kişiler bakımından bu dosyalar sadece para talebi değil, yaşam kalitesinin yeniden kurulması anlamına gelir. Bu yüzden ilk başvurudan itibaren kapsamlı hareket edilmesi gerekir. Uygulamada görüyoruz ki zamanında alınan uzman raporları, doğru poliçe incelemesi ve düzenli belge akışı, tazminat sonucunu doğrudan değiştirmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Protez henüz takılmadıysa yine de tazminat istenebilir mi?
Evet, istenebilir. Protezin fiilen satın alınmış olması her dosyada zorunlu değildir. Eğer hekim raporları ve teknik değerlendirmeler, protezin gerekli olduğunu ve yaklaşık maliyetini ortaya koyuyorsa; mağdur protezi henüz alamamış olsa bile bu kalem talep edilebilir. Ancak talebin soyut bırakılmaması, model, ihtiyaç seviyesi ve yenileme gerekçesinin uzman görüşüyle desteklenmesi gerekir.
Protez gideri için sadece trafik sigortasına mı başvurulur?
Hayır, dosyanın yapısına göre sadece sigorta şirketine değil; sürücüye, işletene ve araç malikine karşı da talep yöneltilebilir. Zorunlu trafik sigortası poliçe limiti dahilinde sorumluluk taşıyabilir. Poliçe limitini aşan zarar kalemleri veya sigorta kapsamı dışında kalan bazı hususlar bakımından diğer sorumlular devreye girebilir. Bu nedenle muhatap seçimi somut olaya göre yapılmalıdır.
İstanbul’da sigorta tahkimi mi dava mı daha avantajlıdır?
Bunun tek bir doğru cevabı yoktur. Eğer uyuşmazlık daha çok sigorta şirketiyle sınırlıysa ve teknik belgeler güçlü ise tahkim daha pratik olabilir. Ancak kusur, maluliyet, çoklu sorumlu veya poliçe dışı tartışmalar yoğun ise dava yolu daha uygun hale gelebilir. İstanbul’da yoğun dosya yükü nedeniyle stratejik seçim önemlidir; hız ile kapsam arasında doğru denge kurulmalıdır.
Eski protezin yenilenmesi için de tazminat alınabilir mi?
Evet, olayın özelliklerine göre yenileme gideri de istenebilir. Özellikle protezin kullanım ömrü dolmuşsa, teknik olarak işlevini kaybetmişse ya da kişinin bedensel durumuna uyum sağlamıyorsa yenileme gideri gündeme gelebilir. Burada önemli olan, yenilemenin keyfi değil zorunlu olduğunun tıbbi ve teknik raporlarla ortaya konulmasıdır. Mahkeme veya tahkim bu gerekliliği somut deliller üzerinden değerlendirir.
Protez gideri talebinde en sık yapılan hata nedir?
En sık hata, başvurunun yalnızca fatura toplamaktan ibaret sanılmasıdır. Oysa protez dosyalarında tıbbi gereklilik, teknik özellik, kullanım ömrü, yenileme ihtimali ve muhatap seçimi birlikte düşünülmelidir. Bir diğer yaygın hata da sigorta başvurusunu eksik belgeyle yapmak veya KTK m. 97 kapsamındaki yazılı başvuru sürecini hafife almaktır. Bu eksikler, haklı talebin düşük ödeme ile sonuçlanmasına yol açabilir.
Bu konuda hukuki destek almak için bizimle iletişime geçin.
Leave A Comment