Boşanma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? İstinaf ve Temyiz Yolları Rehberi 2026

//Boşanma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? İstinaf ve Temyiz Yolları Rehberi 2026

Boşanma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? İstinaf ve Temyiz Yolları Rehberi 2026

Boşanma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Kısa cevap: Boşanma kararına itirazın iki adımı vardır: aile mahkemesinin kararına karşı bölge adliye mahkemesine istinaf, bölge adliye mahkemesinin nihai kararına karşı da Yargıtay’a (boşanma dosyalarında 2. Hukuk Dairesi’ne) temyiz. Her iki başvurunun süresi de kararın size tebliğ veya tefhim edildiği günden itibaren 2 haftadır (HMK m. 361). İstinaf dilekçesi kararı veren aile mahkemesine verilir; temyiz dilekçesi ise bölge adliye mahkemesine sunulur. Bu süre geçirildiğinde itiraz hakkı düşer ve karar kesinleşir; bu nedenle tebligat tarihinin takibi sürecin en kritik adımıdır.

Karşı taraf lehine sonuçlanan bir boşanma kararı tebliğ aldığınızda elinizde üç seçenek vardır: süreyi geçirip kararı kabul etmek, süresinde itiraz etmek ya da hatalı bir itirazla hem zaman hem para kaybetmek. Kararda size haksız görülen nafaka, tazminat, velayet veya mal paylaşımı hükümleri varsa ve mahkemenin incelemesinde eksiklik, usul hatası veya hukuki değerlendirme yanlışı olduğunu düşünüyorsanız, kanun yolları bu hataları düzeltmek için tasarlanmıştır.

Bu rehberde boşanma kararına itirazın hangi yollarla yapılacağını, istinaf ve temyiz süreçlerinin adım adım nasıl işlediğini, hangi hükümlere itiraz edilebileceğini ve karar kesinleşene kadar hukuki durumunuzun nasıl etkilendiğini İstanbul aile hukuku pratiğinden örneklerle anlatıyoruz.

İtiraz Hakkı Nereden Doğar? İstinaf ve Temyiz Kavramları

Türk hukukunda aile mahkemelerinin boşanma kararlarına karşı doğrudan Yargıtay’a gitmek mümkün değildir. 2016 yılında yürürlüğe giren bölge adliye mahkemeleri sistemiyle iki kademeli itiraz düzeni kurulmuştur. HMK m. 341 uyarınca ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yoluna, istinaf incelemesi sonucu bölge adliye mahkemesince verilen karara karşı da temyiz yoluna başvurulur. Başka bir deyişle sistemin öngördüğü sıra şudur: aile mahkemesi → bölge adliye mahkemesi → Yargıtay.

İstinaf, kararın hukuka uygunluğunun bölge adliye mahkemesince bir üst kademede denetlenmesidir. Temyiz ise bölge adliye mahkemesi kararının Yargıtay’ca denetlenmesidir. İkisi arasındaki temel farklar şöyle özetlenebilir:

Karşılaştırma İstinaf Temyiz
İtiraz edilen karar Aile mahkemesinin boşanma kararı Bölge adliye mahkemesinin kararı
Başvurulan merci Bölge adliye mahkemesi Yargıtay (boşanmada 2. Hukuk Dairesi)
Başvuru süresi Tebliğ/tefhimden itibaren 2 hafta Tebliğ/tefhimden itibaren 2 hafta
Dilekçenin verileceği yer Kararı veren aile mahkemesi Bölge adliye mahkemesi
Duruşma Açılabilir (HMK m. 353) Kural olarak açılmaz, dosya üzerinden incelenir (HMK m. 373)

İstanbul’da görülen bir boşanma davasında dosyanız hangi aile mahkemesinden gelmişse, bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk dairesi istinaf incelemesini üstlenir; temyiz aşamasında ise dosya Ankara’daki Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nce incelenir.

İstinaf Süreci Adım Adım Nasıl İşler?

İstinaf, boşanma kararına itirazın ilk ve çoğu zaman belirleyici adımıdır. Süreç pratikte şu şekilde yürür:

  1. Sürenin başlaması: Karar duruşmada tefhim edildiyse o tarihçe, yazılı olarak tebliğ edildiyse tebligatın size ulaştığı tarihle 2 haftalık süre işlemeye başlar. Süre hesabında başlangıç günü sayılmaz; sürenin son günü tatil gününe rastlarsa izleyen ilk iş günü dikkate alınır.
  2. Dilekçenin hazırlanması: İstinaf dilekçesinde itiraz edilen kararın hangi hükümlerine neden karşı çıkıldığı açıkça gösterilmelidir. Somut olmayan “karar hatalıdır” şeklindeki başvurular hedefi ıskalar.
  3. Yetkili makam: Dilekçe, kararı veren aile mahkemesine sunulur (HMK m. 346). Mahkeme başvuruyu süresi, yetki ve harç yönünden inceler; eksiklik yoksa dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderir.
  4. Harç ve giderler: Başvuru harcı ile tebligat ve dosya giderlerinin ödenmesi gerekir. Tutarlar her yıl güncellendiğinden, başvuru öncesi güncel maktu harçların avukatınızdan veya UYAP üzerinden teyit edilmesi doğru olur.
  5. İnceleme: Bölge adliye mahkemesi dosyayı çoğunlukla evrak üzerinden inceler; gerektiğinde duruşma da açabilir (HMK m. 353). Kural olarak ilk derecedeki iddia ve savunmalarla bağlıdır; yeni delil sunulması kural olarak mümkün değildir, ancak daire gerek görürse delilleri tamamlatma yetkisine sahiptir (HMK m. 355).
  6. Sonuç: Bölge adliye mahkemesi ilk derece kararı onaylayabilir, düzelterek onaylayabilir ya da bozarak dosyayı aile mahkemesine geri gönderebilir. Onanan karar, boşanma yönünden kesinleşir.

Pratikte en sık yapılan hata, 2 haftalık süreyi tebligatın postaya verildiği tarihten değil de elime ulaşma tarihiyle karıştırmak ya da dilekçeyi doğrudan bölge adliye mahkemesine vermeye çalışmaktır. Her iki durum da zaman kaybettirir; süre yönünden riskli durumlarda mahkeme yazı işleri müdürlüğüyle teyit alınması en güvenli yoldur.

Temyiz Süreci: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi İncelemesi

Bölge adliye mahkemesinin kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz dilekçesi verilir ve bu dilekçe bölge adliye mahkemesine sunulur (HMK m. 366). Boşanma ve ayrılık davalarına bakan daire Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’dir; dosyanız burada kural olarak duruşmasız, yalnızca evrak üzerinden incelenir (HMK m. 373).

Temyiz incelemesinde Yargıtay, bölge adliye mahkemesi kararını hukuki yönden denetler. Bu inceleme sonucunda üç karar çıkabilir: kararın onanması (hukuka uygun bulunması), düzelterek onanması (küçük düzeltmelerle birlikte uygun bulunması) veya bozulması (HMK m. 370). Bozma hâlinde dosya bölge adliye mahkemesine geri gönderilir; bozmaya uyan daire, Yargıtay’ın dayandığı hukuki nedenlere bağlı olarak yeni bir karara varır (HMK m. 377).

Boşanma davalarında temyiz incelemesinin yoğunluğu nedeniyle dosyaların Yargıtay’da bir süre beklemesi olağandır. Bu bekleme, kararın hükmünü değiştirmez; ancak yeniden evlenme gibi kesinleşmeye bağlı hakları geciktirdiğinden süreci takip etmek önemlidir.

Hangi Hükümlere İtiraz Edilebilir, Hangilerine Edilemez?

Boşanma kararının kendisi ile bu karara bağlı ek hükümler arasında önemli bir ayrım vardır. TMK m. 176/3 uyarınca boşanma sebepleriyle birleşen tazminat ve mal paylaşımına ilişkin hükümler, ancak kendi başlarına temyiz konusu edilebilir. Yani boşanmanın kendisine itiraz etmeyip yalnızca yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat veya katılma alacağı hükümlerine itiraz edebilirsiniz.

Ek olarak, HMK m. 362’de öngörülen ve her yıl yeniden değerleme oranıyla artan taban tutarın altında kalan mal, alacak ve tazminat hükümleri temyiz edilemez. Boşanmanın kendisi bu sınırlamaya tabi değildir; ancak küçük tutarlı nafaka veya tazminat hükümleri bu nedenle Yargıtay’da incelenmeyebilir. Güncel taban tutarın o yıl için kaç TL olduğu, başvuru kararı verilirken mutlaka kontrol edilmelidir.

İstinaf tarafında ise ara kararlara karşı başvuru yapılamaz (HMK m. 344). Keza anlaşmalı boşanmada itiraz genellikle boşanmanın kendisine değil; protokole bağlı nafaka, tazminat veya mal rejimi hükümlerine yönelir. Çünkü taraflar protokolü imzalayarak boşanmayı zaten kabul etmişlerdir; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin uygulamadaki denetimi ağırlıkla ek hükümlerin içeriği ve usul yönündedir.

İtiraz Süresini Kaçıran Ne Yapabilir?

2 haftalık süre geçtikten sonra yapılan istinaf veya temyiz başvurusu süresi yönünden reddedilir ve itiraz edilmemiş gibi karar kesinleşir. Bunun istisnası, sürenin sizin iradeniz dışında ve giderilmesi olanaksız bir engel (ağır kaza, tutukluluk gibi) nedeniyle geçirilmesidir; bu durumda mahkemeden sürenin telafisi istenebilir (HMK m. 95). Telafi kabulü istisnadır ve yazılı kanıt gerektirir.

Pratikte dikkat edilecek noktalardan biri de tebligattır. Kararın postaya verilmesi süreyi başlatmaz; süreyi başlatan, tebligatın size usulüne uygun olarak ulaştırıldığı tarihtir. Muvafakatname veya telefonla “karar çıktı” bilgisi tebligat yerine geçmez. Bir diğer nokta: adli tatil dönemlerinde de kanun yolu başvuruları alınmaya devam eder; nöbetçi mahkemeler süresinde verilen dilekçeleri işleme alır. Ayrıca başvurunuzdan sonradan vazgeçmeniz (feragat) mümkündür; feragat halinde karar, itiraz edilmemiş gibi sonuçlanır.

Karar Kesinleşene Kadar Hukuki Durumunuz Ne?

Boşanma kararı kesinleşmedikçe evlilik resmen sona ermez. Bu, dört somut sonuç doğurur:

  • Yeniden evlenemezsiniz: Kesinleşme anına kadar evli sayılırsınız; aksi hâlde kanuna aykırı bir evlenme söz konusu olur.
  • Nafaka ve velayet hükümleri beklemez: HMK’nın aile hukukuna özgü geçici hüküm mekanizması uyarınca (HMK m. 316), boşanma hükmüne bağlanan nafaka, velayet ve kişisel ilişki kurulan hükümler, kesinleşme beklenmeksizin geçicilik şerhiyle icraya konu edilebilir. Yani itiraz süreciniz sürerken çocukla kişisel ilişki ve nafaka düzeni işler durumdadır.
  • Nüfus kaydı kesinleşince düzelir: Kesinleşen boşanma kararı mahkemece ilgili nüfus müdürlüğüne bildirilir; medeni hal kaydınız o anda güncellenir (TMK m. 165).
  • Mal rejimi tasfiyesi kesinleşme sonrası tamamalanır: Karara bağlı katılma alacağı ve tazminat hükümleri, kesinleşme sonrasında icra edilebilir hâle gelir.

Boşanma Kararına İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Boşanma kararına itiraz süresi kaç gündür?

İstinaf ve temyiz için de süre, kararın tebliğ veya tefhim edildiği günden itibaren 2 haftadır (HMK m. 361). Süre hesabında başlangıç günü sayılmaz; son günün resmî tatil gününe denk gelmesi hâlinde süre, izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona erer. Karar duruşmada tefhim edilmişse süre o gün, yazılı tebliğ edilmişse tebligatın usulüne uygun ulaştığı gün işlemeye başlar. Süre bitiminden sonra yapılan başvurular süresi yönünden reddedildiğinden, tebligatı aldığınız ilk gün bir avukata danışmak en güvenli yaklaşımdır.

İstinaf ile temyiz arasındaki fark nedir?

İstinaf, aile mahkemesinin boşanma kararının bölge adliye mahkemesince denetlenmesidir; temyiz ise bölge adliye mahkemesi kararının Yargıtay’ca (boşanma dosyalarında 2. Hukuk Dairesi’nce) denetlenmesidir. İstinaf aşamasında daire gerektiğinde duruşma açabilir ve istisnaen delil tamamlat possa da temyiz aşaması kural olarak tamamen yazılıdır. İki başvurunun süresi de 2 haftadır ve dilekçeler farklı makamlara verilir: istinaf dilekçesi aile mahkemesine, temyiz dilekçesi bölge adliye mahkemesine. Yani Yargıtay’a doğrudan ilk başvuru yapılamaz; sistemin sırası izlenmek zorundadır.

Anlaşmalı boşanma kararına da itiraz edilebilir mi?

Edilebilir; ancak itirazın kapsamı sınırlıdır. Anlaşmalı boşanmada taraflar boşanmayı ve protokol hükümlerini birlikte kabul ettiklerinden, itiraz çoğunlukla boşanmanın kendisine değil; nafaka, tazminat, velayet veya mal paylaşımına ilişkin ek hükümlere yönelir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, protokolün TMK m. 166/3-4’teki şekil ve içerik şartlarına uygunluğunu da denetler. Eksik inceleme veya usul hatası varsa bozma kararları verilebilir. Bu nedenle anlaşmalı boşanmada imzadan önce protokol hükümlerinin detaylı kaleme alınması, sonradaki itiraz ihtiyacını en baştan ortadan kaldırır.

İtiraz edersem evlilik sürece devam etmiş olur mu?

Hayır, ancak resmen sona erme noktası kesinleşmedir. İstinaf ve temyiz süresi boyunca evlilik hukuken devam eder; bu dönemde yeniden evlenme mümkün değildir. Buna karşılık boşanma hükmüne bağlanan velayet, kişisel ilişki ve nafaka hükümleri, HMK m. 316’daki geçici hüküm mekanizması sayesinde kesinleşme beklenmeden, geçicilik şerhiyle uygulanabilir. Yani itirazınız sonuçlanana kadar çocukla görüşme düzeni ve nafaka ödevi fiilen işler; evlilik statüsündeki değişiklik ise yalnızca kesinleşme ile gerçekleşir.

Karşı taraf itiraz etmezse süre yine mi işliyor?

Süre, her taraf için ayrı ayrı işler. Kararın tarafınıza tebliği ile sizin 2 haftalık süreniz, karşı tarafa tebliği ile onun süresi başlar. Karşı taraf süresi içinde itiraz etmemişse, sizin süresinde başvurunuz hâlinde dava yine de üst mahkemede incelenir; çünkü istinaf ve temyiz tek taraflı başvuruyla da tetiklenir. Dolayısıyla karşı tarafın “biz etmedik” demesi sizin hakkınızı etkilemez. Temyiz aşamasında ise Yargıtay, yalnızca itiraz edilen hükümlerle bağlıdır; itiraz edilmemiş bölümleri kendiliğinden bozamaz.

İtiraz süreci ne kadar sürer?

Süre, dosyanın niteliğine, bölge adliye mahkemesinin ve Yargıtay’ın iş yoğunluğuna göre değişir; İstanbul gibi yoğun dosya akışına sahip illerde inceleme sırası gelmesi başlı başına zaman alabilir. Kesin bir süre taahhüt etmek hukuki olarak mümkün değildir. Yalnız sistemin mantığı şudur: istinaf incelemesi, temyiz incelemesine kıyasla genellikle daha hızlı sonuçlanır ve iki aşamanın tamamlanmasıyla karar kesinleşir. Süreci kısaltan en önemli etken, dilekçenizin itiraz sebebini somut ve hukuki gerekçelerle ilk günden doğru kurmasıdır; bu nedenle başvurunun avukat eliyle hazırlanması pratikte fark yaratır.

Sonuç ve Avukat Desteği

Boşanma kararına itiraz, hukuki olarak teknik bir alandır: 2 haftalık sıkı süreler, farklı makamlara verilen dilekçeler, yeni delil sunmanın kısıtlı olduğu bir inceleme düzeni ve yalnızca belirli hükümlere yöneltilmesi gereken itirazlar bir araya gelir. Doğru kurgulanan bir itiraz, haksız bulunan bir nafaka veya tazminat hükmünü değiştirebilir; hatalı kurgulanan bir itiraz ise yalnızca zaman kaybettirir.

Elinizde tebligatı gelen bir boşanma kararı varsa ve hükümler hakkında ne yapacağınızdan emin değilseniz, süreyi bekletmeden görüşmek en doğru ilk adımdır. İstanbul ofisimizde kararı ve itiraz şansınızı birlikte değerlendirebiliriz. Görüşme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Yazan: Av. Arı | İstanbul Barosu

By |2026-10-11T09:08:24+03:00Ekim 11th, 2026|Aile Hukuku|0 Comments

About the Author:

Leave A Comment