Ölüm Aylığı (Dul-Yetim Aylığı) Kimlere Bağlanır? 2026

Yazan: Av. Arı | İstanbul Barosu | Bu makale hukuki bilgilendirme amaçlıdır, danışmanlık yerine geçmez.

Bir ailenin kaybının ardından gündeme gelen en somut meselelerden biri, geride kalanların geçim güvencesidir: ‘Dul-yetim aylığı nasıl bağlanır, kim ne kadar alır?’ Bu soruların cevabı, yalnızca bir idari işlem değil; ailenin yeniden ayakta kalma sürecinin ekonomik omurgasıdır. Ne yazık ki pek çok aile, hak ettiği aylığı ya hiç sormuyor ya da yanlış bilgiyle eksik bağlatıyor; evlenen kız evladın boşanma sonrası hakkını geri alamadığı, kendi maaşı olan eşin aylığını hiç talep etmediği tablolarla karşılaşıyoruz.

Büromuzda sıkça karşılaştığımız dosyalarda görüyoruz ki iki yanlış öne çıkıyor. Birincisi geç başvuru: Ölüm aylığı, dilekçe verildiği andan itibaren işlemeye başlar; ‘her hâlde geriye ödenir’ sanısı, ayların hatta yılların kaybına yol açar. İkincisi pay karmaşası: Eş, çocuk ve anne-baba payları, hak sahibi sayısına göre değişir; kimse tabloyu bilmediği için kimilerinin payı eksik, kimilerin hakkı hiç talep edilmeden kalır. Uygulamada görüyoruz ki hak sahipleri listesinin ve pay tablosunun baştan doğru kurulması, ailenin uzun yıllar sürecek gelirini tek seferde doğru kurar. Bu rehberde 2026 itibarıyla ölüm aylığının kimlere bağlandığını, payları, kesinti hâllerini ve başvuru sürecini adım adım açıklıyoruz. İstanbul avukat desteğiyle yürüyen başvuru, bu tabloyu eksiksiz kurar.

Ölüm aylığı kimlere bağlanır?

Ölüm sigortasından aylık bağlanacak hak sahipleri, 5510 sayılı Kanun m. 34’te sayılmıştır: Eş, çocuklar ve belirli koşullarda ana-baba. Eş, ölüm aylığının birinci sıradaki hak sahibidir; evlilik bağıyla bağlı olması yeterlidir. Çocuklar için yaş ve öğrenim şartları öngörülmüştür: Erkek çocuk için on sekiz yaş, öğrencilik hâlinde lise düzeyinde yirmi, yükseköğrenim düzeyinde yirmi beş yaş sınırları; kız evlat için ise evlilik durumu belirleyicidir — evlenmeyen, evliliği sona eren veya dul kalan kız evlat yaş şartı olmaksızın aylık alabilir. Ana-baba, kanunda öngörülen şartları (emeklilik yaşını doldurma veya süresiz ağır engellilik gibi) taşıması hâlinde hak sahibi olur.

Önemli bir nokta da aylığın kendi içinde ‘dul aylığı’ ve ‘yetim aylığı’ olarak adlandırılmasıdır: Sağ kalan eşin payı dul aylığı, çocukların payı yetim aylığı olarak bilinir. Hak sahipliği, vefat eden sigortalının prim koşullarını sağlamış olmasına bağlıdır: Vefat tarihinde belirli prim gün sayısına ulaşmış sigortalının hak sahiplerine aylık bağlanır; koşullar eksikse ölüm sigortası yardımı ve toptan ödeme gündeme gelebilir. Yani süreç, önce sigortalının statüsünün ve prim dökümünün netleştirilmesiyle başlar.

Paylar nasıl dağıtılır?

Pay tablosu, hak sahiplerinin kimlerden oluştuğuna göre değişir ve 5510 sayılı Kanun m. 35’te düzenlenmiştir. Temel kurallar şunlardır:

• Tek hak sahibi eş: Aylığın yüzde 75’i eşe bağlanır.
• Eş ve çocuklar: Eşe yüzde 50, çocuklara toplam yüzde 50; birden çok çocuk varsa bu bölüm aralarında eşit paylaşılır.
• Eş ve ana-baba: Eşe yüzde 50, ana-babaya toplam yüzde 50.
• Eş yoksa çocuklar: Çocuklara toplam yüzde 50; tek çocuk ise yarım aylık üzerinden.
• Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık alan hak sahibi: Ölüm aylığı, yüzde 60 oranında bağlanır.

Son madde pratikte çok önemlidir: Kendi çalışmasından dolayı maaş veya gelir alan eş, bu nedenle dul aylığından tamamen yoksun bırakılmaz; aylığı, oranlı olarak (%60) ödenir. Uygulamada görüyoruz ki bu hakkı bilmeyen çalışan eşler, ‘ben zaten çalışıyorum, bana bağlanmaz’ düşüncesiyle başvurmayı hiç yapmıyor ve yıllarca gelir kaybediyor. Pay tablosu, hak sahipleri belirlenirken tek tek hesaplanmalı ve eksik hak sahibi bırakılmamalıdır.

Kız evladın ve erkek çocuğun durumu nedir?

Kız evlat, ölüm aylığı bakımından özel düzenlenmiştir: Evli olmayan, hiç evlenmemiş, evliliği sona ermiş veya dul kalmış kız evlat, yaş şartı aranmaksızın aylık alabilir. Evlenme hâlinde aylık kesilir; ancak evlilik boşanma veya ölümle sona ererse, kız evladın aylığı yeniden bağlanabilir. Bu yeniden bağlanma, talep üzerine ve şartların yeniden oluşmasıyla gerçekleşir; otomatik değildir. Uygulamada en çok kayıp, tam burada yaşanıyor: Boşanan kız evlat, yeniden başvuruda bulunmadığı için hakkını kullanamıyor. Erkek çocuk için ise yaş ve öğrencilik şartı vardır: On sekiz yaşına kadar, öğrenci ise lise için yirmi, yükseköğrenim için yirmi beş yaşa kadar aylık alabilir; yaş doldurulduğunda aylık kesilir.

Diğer yandan, hak sahipliği liste dışına taşamaz: Torun, kardeş veya diğer akrabalar, eş-çocuk-anne-baba halkası boş değilse aylık alamaz. Hak sahiplerinden birinin aylığı kesilirse (evlenme, yaş sınırı), kesilen pay diğer hak sahiplerine yansıtılır ve paylar yeniden hesaplanır. Bu dinamik yapı, başvurunun tek seferlik değil, yaşam olaylarıyla güncellenen bir süreç olduğunu gösterir.

Evlenme ve diğer kesinti hâlleri nelerdir?

Dul aylığı alan eşin yeniden evlenmesi, aylığın kesilmesine yol açar; bu, kanunun açık hükmüdür. Evlilik sona ererse —boşanma veya eşin ölümü— aylık yeniden talep edilebilir ve şartlar uygunsa yeniden bağlanır. Yetim aylığında da kız evlat için aynı kural işler. Erkek çocukta yaş ve öğrenim durumunun sona ermesi kesinti nedenidir. Ayrıca aylık alanların vefatı hâlinde pay diğer hak sahiplerine yansır.

Kesinti ve yeniden bağlanma sürecinde dikkat edilecek üç pratik nokta vardır:

1. Durum değişikliğini (evlenme, boşanma, öğrenim durumu) SGK’ya bildirmek, hatalı ödemelerin geri talep edilmesini önler.
2. Boşanma veya ölümle yeniden hak doğan kişi, hemen başvurmalıdır; geciken başvuru, geçmiş ayların kaybı demektir.
3. Kesintiden sonra gelen yazıların itiraz süresi takip edilmelidir; işlem hatalıysa SGK’ya itiraz ve ardından idari yargı yolu açıktır.

Uygulamada görüyoruz ki hatalı tahsis veya kesinti yazıları, süresi geçtiğinde hem alacağı hem itiraz hakkını tüketiyor. Bu yüzden SGK yazıları okunmadan arşivlenmemeli; şüpheli her işlem, kısa sürede değerlendirilmelidir.

Başvuru nasıl yapılır, hangi belgeler gerekir?

Başvuru, hak sahiplerince SGK’ya dilekçe ile yapılır. Temel belgeler: Vefat belgesi, hak sahiplerinin kimlik ve nüfus kayıtları, öğrenim durumu belgesi (öğrenci çocuklar için), varsa boşanma veya evlilik durumu gösterir belgeler ve talep sahibinin banka hesap bilgileri. Başvuru, e-Devlet üzerinden veya SGK il müdürlükleri/merkezleri aracılığıyla yapılabildiği gibi, mail ve posta yolları da kullanılabilir. Dilekçe verme tarihi kritiktir: Aylık, kural olarak dilekçe tarihinden itibaren işlemeye başlar; geç başvuru, aradaki ayların ödenmemesi sonucunu doğurur. Bu nedenle vefatın ardından mülkiyet ve defin işleri yürütülürken, aylık başvurusunun da aynı döneme alınması esastır.

Yol haritası şöyledir:

1. Vefat belgesini alın ve sigortalının SGK hizmet dökümünü çıkarın.
2. Hak sahipleri listesini ve pay tablosunu belirleyin; öğrenci ve kız evlat statülerini netleştirin.
3. SGK’ya dilekçe ve belgelerle başvurun; dilekçe tarihini kayıt altına alın.
4. Tahsis yazısını kontrol edin; hak sahipleri, paylar ve başlangıç tarihi doğru mu?
5. Hatalı işlem varsa SGK’ya itiraz edin; sonuç olumsuzsa idari yargı yolunu süresinde kullanın.
6. Durum değişikliklerini (evlenme, boşanma, öğrenim) derhâl bildirin.

Başvuruda zamanaşımı da hatırlanmalıdır: Tahsis taleplerinde zamanaşımı beş yıldır; ancak beş yıl içinde başvurulsa bile aylık dilekçe tarihinden itibaren bağlanır. Yani ‘zaman var’ rahatlığı, her ay bir kayıp anlamına gelebilir. Süreci bir avukatla yürütmek, hak sahipleri tablosunun eksiksiz kurulmasını ve itiraz sürelerinin kaçırılmamasını sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Ölüm aylığı hangi koşullarda bağlanır?

Vefat eden sigortalının prim koşullarını sağlamış olması ve hak sahiplerinin (eş, çocuk, belirli hâllerde ana-baba) bulunması gerekir. Eş birinci sıra hak sahibidir; çocuklar için yaş ve öğrenim, kız evlat için evlilik durumu, ana-baba için kanunda sayılan şartlar aranır. Başvuru SGK’ya dilekçe ile yapılır ve aylık kural olarak dilekçe tarihinden itibaren bağlanır. Geç başvuru geçmiş ayların kaybına yol açar.

Çocuklar ne kadar yetim aylığı alır?

Pay tablosu hak sahiplerinin yapısına göre değişir. Eş ve çocuklar birlikte hak sahibi ise eşe yüzde 50, çocuklara toplam yüzde 50 bağlanır; birden çok çocuk varsa bu bölüm aralarında bölünür. Eş yoksa çocuklara toplam yüzde 50 ödenir. Erkek çocuk on sekiz yaşını, öğrenci ise lise için yirmi, yükseköğrenim için yirmi beş yaş sınırını aşarsa aylığı kesilir. Kız evlat evli olmadığı sürece aylık alabilir.

Kendi maaşım var, dul aylığı alabilir miyim?

Evet, alabilirsiniz. Kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık alan hak sahibi, dul aylığından tamamen yoksun bırakılmaz; ölüm aylığı bu durumda yüzde altmış oranında bağlanır. Uygulamada bu hakkı bilmeyen çalışan eşlerin başvuruda bulunmadığı ve yıllarca gelir kaybettiği görülüyor. Başvurunuzu dilekçe ve gerekli belgelerle SGK’ya yapmanız yeterlidir. Oranlı ödeme, tahsis yazısında ayrıca belirtilir.

Evlenen kız evladın aylığı kesilir mi?

Evet, evlenme hâlinde kesilir; kanunen bildirim yükümlülüğü de vardır. Ancak evlilik boşanma veya eşin ölümüyle sona ererse, kız evladın aylığı yeniden talep edilebilir ve şartlar uygunsa yeniden bağlanır. Bu yeniden bağlanma otomatik değildir; başvuru gerekir. Boşanan kız evlatların başvuru yapmayı unutması, uygulamada en sık görülen kayıplardan biridir. Durum değişikliklerini SGK’ya zamanında bildirmek hatalı ödeme riskini de ortadan kaldırır.

SGK aylık bağlamadı, ne yapmalıyım?

Önce tahsis yazısının gerekçesini inceleyin: Prim koşulu, hak sahipliği veya statü tespiti hangi eksik gösterilmiş? İşleme karşı SGK’ya yazılı itiraz edin ve eksik belgeleri tamamlayın. İtiraz reddedilirse veya işlem açıkça hatalıysa, idari yargı yolunda dava süresi —kural olarak altmış gün— içinde harekete geçin. Dosyada hizmet dökümü, nüfus kayıtları ve öğrenim belgeleri belirleyicidir. Süreler kısa olduğundan süreci bir avukatla yürütmenizi öneririz.