Çocuk Teslimi Kararı Nasıl Uygulanır? Adli Destek Müdürlüğü, Teslim Emri, Disiplin Hapsi ve Yargıtay Kararları (İstanbul 2026)

//Çocuk Teslimi Kararı Nasıl Uygulanır? Adli Destek Müdürlüğü, Teslim Emri, Disiplin Hapsi ve Yargıtay Kararları (İstanbul 2026)

Çocuk Teslimi Kararı Nasıl Uygulanır? Adli Destek Müdürlüğü, Teslim Emri, Disiplin Hapsi ve Yargıtay Kararları (İstanbul 2026)

Kısa cevap: Çocuk teslimi kararı artık icra dairesinde değil, Adalet Bakanlığı’nın kurduğu adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerinde uygulanır (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 41/A ve devamı). Karar rızayla yerine getirilmezse hak sahibi müdürlüğe başvurur; müdürlük yükümlüyle irtibata geçer, gerekirse teslim emri tebliğ eder, emre uyulmazsa çocuğu kolluk yardımıyla alıp hak sahibine teslim edebilir. Emre aykırı davranan kişi hakkında bir ay içinde şikâyette bulunulursa aile mahkemesi üç aya kadar disiplin hapsine karar verebilir. Müdürlüğün işlemlerine karşı şikâyet süresi bir hafta, şikâyet kararına itiraz süresi iki haftadır. Eski takipler ve geçiş dönemi, sonucu dosyaya göre değiştirebilir.

Boşanma davasında velayet size verildi, mahkeme kararını da aldınız. Ama çocuk diğer ebeveynin yanında kalmaya devam ediyor ve “çocuğu vermem” diyor. Birkaç yıl öncesine kadar bu noktada yapılacak iş belliydi: kararı icra dairesine götürmek. Bugün aynı dosya başka bir kapıya, adliyedeki müdürlüğe gidiyor. Bu yüzden ilk adım, doğru kapıyı bilmek.

Kararın kâğıtta kalması mümkün: çocuk teslimi kararı çıkması, çocuğun fiilen teslim edildiği anlamına gelmiyor. Kural değişikliği de küçük değil. İcra ve İflas Kanunu’ndaki çocuk teslimi maddeleri kaldırıldı, yerine uzman eşliğinde, çocuğun yararını öne alan ayrı bir usul geldi. Yaptırım da değişti: tazyik hapsi yerine disiplin hapsi, şikâyete bakan mahkeme de icra ceza mahkemesi yerine aile mahkemesi oldu. Bu yazıda mevzuat.gov.tr’deki güncel kanun metnini, Yargıtay karar arama sistemindeki karar metinlerini ve İstanbul Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’nün kendi internet sayfasındaki bilgileri esas aldım.

Yazan: Av. Arı | İstanbul Barosu | Bu makale hukuki bilgilendirme amaçlıdır, danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebileceğinden somut durum güncel kaynaklar üzerinden kontrol edilmelidir.

Çocuk Teslimi Artık İcra Dairesinde Değil: 7343 Sayılı Kanunla Ne Değişti?

İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) çocuk teslimine ilişkin 25, 25/a ve 25/b maddeleri ile “çocuk teslimi emrine muhalefetin cezası” başlıklı 341. maddesi, 24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanunun 32. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı; mevzuat.gov.tr’deki İİK metninde dört madde de “mülga” olarak görünüyor. Kanun, 30.11.2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Aynı kanun 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na (ÇKK) “Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulması” başlıklı Dördüncü Kısmı (m. 41/A-41/İ) ve Geçici 2. maddeyi ekledi.

Aradaki farkı tek tabloda görmek işi kolaylaştırıyor:

Konu Eski düzen (İİK) Güncel düzen (ÇKK 41/A ve devamı)
Kararı kim uygular? İcra dairesi (İİK 25, 25/a, 25/b) Adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğü; psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı gibi uzmanlar
Emre aykırı davranışın yaptırımı İİK 341; Yargıtay kararlarında “6 aya kadar tazyik hapsi” olarak aktarılıyor ÇKK 41/F; çocuk teslimi emrinde üç aya kadar disiplin hapsi
Şikâyete bakan mahkeme İcra ceza mahkemesi İşlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesi
Harç ve masraf Geçiş döneminde icra dairesindeki bu takip işlemleri de harçtan istisna tutuldu (Geçici 2/7) ÇKK 41/H: harç istisnası; masraflar avukatlık ücreti hariç Adalet Bakanlığı bütçesinden

Pratik sonuçların önemli kısmı bu tablodan çıkıyor: başvuru adresi, şikâyet mercii ve yaptırımın türü değişti. Disiplin hapsi kararı kesinleştikten sonra Cumhuriyet başsavcılığınca infaz edilir. Ayrıntılarına aşağıda geliyorum.

Hangi Kararlar Müdürlükçe Uygulanır? Hak Sahibi ve Yükümlü Kim?

ÇKK 41/A/1’e göre çocuk teslimi veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair aile mahkemeleri tarafından verilen ilam veya tedbir kararları, çocuğun üstün yararı esas alınarak müdürlüklerce yerine getirilir. “Tedbir kararı” ifadesi önemli: boşanma davası sürerken verilen geçici velayet veya kişisel ilişki tedbiri de bu usule girebilir.

İki taraf için kanun ve müdürlük sayfaları aynı kavramları kullanıyor:

  • Hak sahibi: çocuk teslimi işleminde velayeti kendisine verilen kişi; kişisel ilişki işleminde çocukla görüşme hakkı tanınan kişi. İstanbul müdürlüğünün sayfasında “müdürlüğe sadece hak sahibi başvurabilir” uyarısı yer alıyor.
  • Yükümlü: çocuğu teslim etmesi gereken kişi.

Yetki konusunda kanun açık: ilam ve tedbir kararlarının yerine getirilmesinde çocuğun yerleşim yeri müdürlüğü yetkilidir (41/A/4). Müdürlük bulunmayan yerlerde görevi, Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü yürütür. İşlemler, müdürlükçe görevlendirilen psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı, çocuk gelişimci ve rehber öğretmen gibi uzmanlar, uzmanın bulunmadığı yerlerde öğretmen eliyle yapılır.

Başvurudan Teslime: Müdürlük Süreci Adım Adım (ÇKK 41/B)

Çocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararı yükümlüsünce rızayla yerine getirilmezse hak sahibi, kararın yerine getirilmesi için müdürlüğe başvurabilir (41/B/1). Sonrası kanunda şu sırayla işliyor:

  1. İrtibat ve bildirim: Müdürlük her türlü iletişim vasıtasıyla yükümlüye ulaşır ve çocuğun, hak sahibine teslim edilmek üzere belirlenen gün ve saatte belirlenen yere getirilmesini derhâl bildirir. Bildirimin yapıldığı veya irtibat kurulamadığı tutanağa bağlanır.
  2. Teslim emri: Yükümlüye ulaşılamazsa, yükümlü çocuğu getirmeyeceğini söylerse ya da getirmezse müdürlük hemen bir teslim emri gönderir. Emir, Tebligat Kanunu’na göre tebliğ edilir.
  3. Emrin içeriği: Emirde çocuğun belirlenen gün ve saatte belirtilen yere getirilmesi zorunluluğu, haklı mazereti varsa teslim gününden önce müdürlüğe bildirip çocuğun müdürlükçe alınmasını talep edebileceği, getirilmezse çocuğun gerekirse kolluk yardımıyla ve zor kullanılarak teslim alınacağı, emre uymamanın disiplin hapsi doğuracağı ve müdürlük işlemlerine karşı bir hafta içinde aile mahkemesine şikâyet yolu bulunduğu yazılır.
  4. Teslim: Çocuk belirlenen yere getirilir veya haklı mazeret nedeniyle müdürlükçe alınır ve hak sahibine teslim edilir.

Teslim sonrası bir ayrıntı pratikte çok işe yarıyor: çocuk hak sahibine teslim edildikten sonra yükümlü haklı bir sebep olmadan çocuğu tekrar alırsa, yeni bir karara, irtibata ya da yeni teslim emri tebliğine gerek kalmadan çocuk yeniden hak sahibine teslim edilir (41/B/6). Çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa müdürlük, irtibata geçmeden ve emir tebliğ etmeden doğrudan zorla teslim alma hükmünü uygulayabilir (41/B/7).

İstanbul’da Başvuru: Müdürlük, Gerekli Belgeler ve Teslim Merkezleri

İstanbul’da bu işlemler, Çağlayan’daki adliye bünyesinde çalışan İstanbul Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’nün Çocuk Teslimi ve Çocuk ile Kişisel İlişki Bürosu tarafından yürütülüyor. Müdürlüğün internet sayfasına göre işlemler kamu kurumlarınca bu amaçla tahsis edilen çocuk görüşme merkezlerinde yapılıyor; sayfada Fatih, Sarıyer ve Şişli’deki merkezler listeleniyor. Bu merkezlere işlem günü ve saati dışında doğrudan başvuru yapılamadığı da sayfada belirtiliyor.

Müdürlüğün sayfasında başvuruda istenen belgeler şöyle sıralanıyor:

  • Mahkeme kararı. Gerekçeli kararla başvuruluyorsa ve kararda tedbiren uygulanmasına dair bir ifade yoksa kesinleşme şerhi isteniyor.
  • Hak sahibinin kimlik fotokopisi.
  • Başvuru formu (müdürlükçe veriliyor).
  • Vekil başvuruyorsa vekâletname, baro pulu ve vekâlet harcının ödendiğine dair makbuz.

Dosyaya kaynaklık eden mahkeme kararı sonradan değişirse, yeni kararın müdürlüğe fiziken sunulması gerekiyor. İstanbul ölçeğinde bir başka pratik nokta: şehirde Avrupa ve Anadolu yakalarında birden fazla adliye var; ÇKK 41/A/4 gereği yetkili müdürlük çocuğun yerleşim yerine göre belirlendiğinden, başvuru yapmadan önce hangi müdürlüğün yetkili olduğunu teyit etmek zaman kazandırır. Müdürlüğün iletişim bilgileri ve güncel formlar için kendi sayfasına bakmak gerekir; bilgiler değişebilir.

Teslim Emrine Uyulmazsa: Zorla Alma, Kolluk ve Disiplin Hapsi (ÇKK 41/B-41/F)

Yükümlü teslim emrinin gereğini yerine getirmezse çocuk nerede bulunursa bulunsun müdürlükçe alınarak hak sahibine teslim edilir; bu durumda kolluktan yardım istenebilir ve kolluk birimleri zor kullanma dâhil bu konudaki talepleri derhâl yerine getirir (41/B/5). Teslim emrinde de yazıldığı üzere çocuk uzman veya öğretmen marifetiyle alınır; kolluk ise “gerekirse” devreye girer (41/B/3-c).

Disiplin hapsi ayrı bir yoldur ve 41/F’de düzenlenir:

  • Çocuk teslimi emrine aykırı hareket edenler ile emrin yerine getirilmesini engelleyenler, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, fiil suç teşkil etse dahi, üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır (41/F/1).
  • Kişisel ilişki kurulmasına dair teslim emrine aykırılıkta ceza üç günden on güne kadar disiplin hapsidir (41/F/2).
  • Kişisel ilişki için çocuğu alan hak sahibi, süre bitiminde çocuğu belirlenen yere getirmezse, o da bir ay içindeki şikâyet üzerine üç aya kadar disiplin hapsiyle cezalandırılır (41/F/3).

Şikâyete bakacak mahkeme işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesidir (41/F/4). Mahkeme şikâyet olunana davetiye gönderir, duruşmada CMK 147’deki haklarını hatırlatarak savunmasını alır; teslim emrine aykırı hareket edildiğini tespit ederse disiplin hapsine, aksi hâlde şikâyetin reddine karar verir (41/F/5). Disiplin hapsi kararları kesinleşince Cumhuriyet başsavcılığınca infaz edilir ve kesinleşme tarihinden iki yıl geçtikten sonra yerine getirilemez (41/F/6). Şikâyetten vazgeçilirse veya birinci ve üçüncü fıkralardaki hâllerde çocuk velayet hakkı sahibine teslim edilirse dava ve bütün sonuçlarıyla birlikte ceza düşer (41/F/7).

Kanun “fiil suç teşkil etse dahi” diyor. Bu, disiplin hapsinin ayrıca bir suç oluşup oluşmadığına bakılmadan verilebileceği anlamına geliyor. Çocuğun gizlenmesi veya götürülmesi gibi durumlarda ayrı bir ceza soruşturması gündeme gelip gelmeyeceği (örneğin TCK 234) somut olaya göre değerlendirilir; kanun metni bu konuda bir kural koymuyor.

Şikâyet ve İtiraz: Bir Hafta ve İki Haftalık Süreler (ÇKK 41/E)

Müdürlüğün yaptığı işlem veya verdiği karar hak sahibi ya da yükümlü açısından yanlış görülüyorsa yol 41/E’de çizilmiş. Öğrenme veya tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde, işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyette bulunulabilir. Mahkeme yapılan işlemlerin yerine getirilmesini durdurabilir; dosya üzerinden veya gerektiğinde ilgilileri dinleyerek ivedilikle karar verir.

Şikâyet üzerine verilen karara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz süresi 7499 sayılı Kanunla “bir hafta”dan “iki hafta”ya çıkarıldı; mevzuat.gov.tr’deki tabloya göre değişiklik 01.06.2024’ten itibaren geçerli. İtiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir. Disiplin hapsi kararlarına karşı da aynı itiraz yolu geçerlidir (41/F/8).

Kısa süreler nedeniyle, teslim emri tebliği geldiğinde “bir süre bekleyip bakalım” demek hak kaybına yol açabilir. Kişisel ilişki kararlarında yükümlü, kararı rızasıyla yerine getirdiğini düşünüyorsa, müdürlüğün bildiriminin veya teslim emrinin haksız olduğunu süresi içinde şikâyet yoluyla ileri sürebilir (41/C/9).

Kişisel İlişki Kararlarında Farklar: 48 Saat Kuralı, Dosyanın Kapanması ve Velayet İhtarı

Görüşme (kişisel ilişki) kararının uygulanması 41/C’de ayrıca düzenlenmiş ve teslimden birkaç noktada ayrılıyor.

  • 48 saat önceden bildirim: Hak sahibi, teslim emrinin tebliğinden sonraki dönemde, teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce çocuğu almaya geleceğini müdürlüğe bildirmek zorunda. Bildirmezse veya gelemeyeceğini söylerse, yükümlünün çocuğu getirme zorunluluğu olmadığı kendisine bildirilir (41/C/7).
  • Dosyanın işlemden kalkması: Hak sahibi 48 saat önce bildirdiği hâlde haklı mazeret olmadan art arda iki kez veya bir yılda üç kez gelmezse, müdürlük dosyanın işlemden kaldırılmasına ve teslim emrinin hükümsüz kalmasına karar verir (41/C/12).
  • Danışmanlık tedbiri: Müdürlüğün önerisiyle aile mahkemesi çocuk, hak sahibi veya yükümlü hakkında danışmanlık tedbirine karar verebilir; yükümlünün teslim emrine ilk aykırı hareketinde müdürlük bu tedbiri aile mahkemesinden talep eder (41/C/8).
  • Yükümlünün uyumu: Yükümlü en az bir yıl emrin gereğini usulüne uygun yerine getirir ve sonrasında da kişisel ilişki kararına uygun davranacağını taahhüt ederse, müdürlük uzmanın kanaatini alarak dosyayı işlemden kaldırabilir; taahhüt tutulmazsa hak sahibinin talebiyle doğrudan teslim emri tebliğ edilir (41/C/13).
  • 6284 sayılı Kanun kararları: Hak sahibi veya yükümlü hakkında 6284 sayılı Kanun kapsamında gizlilik kararı ya da başka bir tedbir verilmişse, teslim işlemleri bu kararlar dikkate alınarak yapılır (41/C/11).

Medeni Kanun tarafı da 7343 ile güçlendi. TMK 182/2 ve 324/3’e göre velayet kendisine bırakılan ebeveyn kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir; bu husus kişisel ilişki kararında taraflara ihtar edilir. Yani görüşmeyi engelleyen ebeveyn için risk yalnızca disiplin hapsiyle sınırlı değil.

Geçiş Dönemi Sorunları: Pilot İller, Eski Takipler ve Yargıtay Kararları

7343 sayılı Kanun yeni sistemi bir anda ülkenin her yerinde başlatmadı. ÇKK Geçici 2. madde uyarınca Dördüncü Kısım Adalet Bakanlığınca belirlenen il veya ilçelerde başlatıldı; uygulamanın başlamadığı yerlerde İİK’nın mülga 25, 25/a ve 25/b maddeleri uygulanmaya devam etti (Geçici 2/3). Yönetmelik 04.08.2022 tarihli ve 31913 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı (“Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulmasına İlişkin İlam ve Tedbir Kararlarının Yerine Getirilmesine Dair Yönetmelik”). Kanun, yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren en geç bir yılın sonunda ülke genelinde uygulamaya geçilmesini öngörüyor; hangi il veya ilçede ne zaman uygulanacağı Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulur (Geçici 2/2). Bugünkü durum için bu duyuruları ve ilgili müdürlüğü teyit etmek gerekir.

Geçişin iki pratik sonucu var. Birincisi, Dördüncü Kısmın uygulanmaya başlandığı yerde derdest icra takip dosyaları, teslim veya kişisel ilişki işlemleriyle sınırlı olmak üzere icra dairesince resen işlemden kaldırılır (Geçici 2/6). İkincisi, 7343 yürürlüğe girmeden önce gerçekleşen ve mülga İİK 341 kapsamında kalan eylemlere ilişkin şikâyetler icra mahkemelerince sonuçlandırılır (Geçici 2/4); yürürlükten sonraki muhalefet eylemlerinde ise, ister icra dairesi ister müdürlük tarafından yürütülen süreç olsun, 41/F uygulanır (Geçici 2/5). Kanun ayrıca bu usul ve esasların 5717 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun uyarınca yapılacak çocuk teslim işlemlerinde de uygulanacağını belirtiyor (Geçici 2/8).

Yargıtay Kararları: Uygulamada Hangi Sorular Çıkıyor?

Çocuk teslimi rejimi görece yeni olduğu için Yargıtay’ın önüne gelen dosyalar ağırlıklı olarak geçiş, görev ve yetki sorunları üzerine. Aşağıdaki kararları karar arama sisteminden okuyarak derledim:

Karar Ne söyledi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/8585, K. 2023/5484 (22.11.2023) Kişisel ilişki kararına rağmen çocuğu vermeyen taraf için ihtarlı muhtıra çıkarılması talebi, ilgili yargı çevresinde yeni sistem henüz uygulanmadığı için reddedilmişti; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 42. Hukuk Dairesi istinafı esastan reddetti, Yargıtay oybirliğiyle onadı.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/6016, K. 2024/2377 (13.03.2024) Takip 24.11.2022’de başlamış, Dördüncü Kısım ilgili yerde 20.03.2023’te uygulanmaya başlamıştı; uygulama başlangıcından önce açılan takipte usul ve yasaya aykırılık görülmedi, borçlunun temyiz itirazları reddedildi ve BAM kararı oybirliğiyle onandı.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2023/3396, K. 2023/7300 (18.09.2023) Adalet Bakanlığı duyurusuna göre Mudanya’da müdürlük uygulaması 12.09.2022’de başladı; şikâyete konu fiil 07.07.2022’de, yani daha önce işlendiğinden Mudanya İcra Ceza Mahkemesi yargı yeri belirlendi.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/5924, K. 2023/5102 (19.09.2023) 7343’ten önce işlenen eylemde İİK 341 (6 aya kadar tazyik hapsi) ile ÇKK 41/F (üç aya kadar disiplin hapsi) karşılaştırılmadan karar verilemez; lehe kanun TCK 7 ve 5252 sayılı Kanun m. 9/3 uyarınca belirlenir. Karar kanun yararına bozma yoluyla verildi, oybirliği.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/7744, K. 2023/6861 (31.10.2023) ve E. 2024/581, K. 2024/916 (06.02.2024) İlkinde eylem 16.10.2021’de (7343’ten önce) iddia edildiği için icra mahkemesi görevli sayıldı. İkincisinde eylem 28.07.2022’de iddia edildiği için dosyanın aile mahkemesine gönderilmesi gerektiği belirtildi. İkisi de kanun yararına bozma, oybirliği.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/2940, K. 2024/6050 (20.05.2024) Çocuk görüşmede direnç gösterdiği için müdürlüğün istediği danışmanlık tedbirine karar verme yetkisi 41/C/8 gereği aile mahkemesindedir; çocuk mahkemesi değil, aile mahkemesi yargı yeri belirlendi.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/11480, K. 2025/3655 (18.03.2025) Kişisel ilişki kararına muhalefet şikâyetinde 41/F/4 gereği işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesi görevli ve yetkilidir; Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (aile mahkemesi sıfatıyla) yargı yeri belirlendi, oybirliği.

Bu kararlardan çıkan ortak ders şu: eylemin tarihi ve başvurunun yapıldığı yerde yeni sistemin başlayıp başlamadığı, hangi mahkemenin ve hangi yaptırımın uygulanacağını belirliyor. İstanbul müdürlüğünün çalıştığı bugünkü tabloda yeni başvurular için bu geçiş soruları büyük ölçüde önemini yitirmiş görünüyor; ancak 2021-2023 arasına uzanan eski bir dosyanız varsa tarih sıralaması ve lehe kanun tartışması hâlâ önem taşıyabilir.

Çocuk Teslimi Başvurusu İçin Pratik Kontrol Listesi

  1. Kararı kontrol edin: Çocuk teslimi kararı veya kişisel ilişki hükmü açık mı? İstanbul müdürlüğü, kararda tedbiren uygulanmaya dair bir ifade yoksa kesinleşme şerhi istediğini belirtiyor.
  2. Doğru müdürlüğü seçin: Yetkili müdürlük çocuğun yerleşim yeri müdürlüğüdür; İstanbul’da hangi adliyeye bağlı olduğunu önceden teyit edin.
  3. Belgeleri hazırlayın: Karar, kimlik fotokopisi, başvuru formu; avukatla gidiyorsanız vekâletname, baro pulu ve vekâlet harcı makbuzu.
  4. İletişim bilgilerinizi güncel tutun: Adres veya telefon değişirse müdürlüğe derhâl bildirin; kişisel ilişki teslim emrinde bu yükümlülük açıkça yer alıyor (41/C/3-e).
  5. Sürelere dikkat edin: Müdürlük işlemlerine şikâyet bir hafta, itiraz iki hafta, disiplin hapsi için şikâyet bir aydır.
  6. Tutanakları saklayın: Müdürlük her aşamada tutanak tutuyor; ileride şikâyet veya velayet davasında delil olabilir.
  7. Karar değişirse yeni kararı sunun: İstanbul müdürlüğü, dosyaya kaynaklık eden karar değiştiğinde yeni kararın fiziken sunulmasını istiyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuk teslimi için hâlâ icra takibi başlatılır mı?

İİK’nın çocuk teslimine ilişkin 25, 25/a ve 25/b maddeleri 7343 sayılı Kanunla kaldırıldığı için kural olarak başvuru icra dairesine değil, çocuğun yerleşim yeri müdürlüğüne yapılır. Geçiş döneminde yeni sistemin başlamadığı yerlerde eski hükümler uygulanmaya devam etmişti (Geçici 2/3); bugünkü durum için Adalet Bakanlığı duyurusu ve ilgili adliye teyit edilmelidir. Eski dosyalar için tarih sıralaması ayrıca incelenmelidir.

Velayet kararına rağmen çocuk verilmezse ne olur?

Hak sahibi müdürlüğe başvurur; müdürlük yükümlüyle irtibat kurar, gerekirse teslim emri tebliğ eder. Emre uyulmazsa çocuk nerede bulunursa bulunsun müdürlükçe alınarak hak sahibine teslim edilebilir ve kolluktan yardım istenebilir. Ayrıca bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine aile mahkemesi, emre aykırı hareket eden kişiye üç aya kadar disiplin hapsi verebilir. Çocuğun üstün yararı her aşamada belirleyicidir.

Çocuk gelmek istemezse veya direnç gösterirse süreç nasıl işler?

Kanun çocuğun üstün yararını esas alıyor ve işlemleri uzmanlar eliyle yaptırıyor. Kişisel ilişki işlemlerinde çocuk direnç gösterirse müdürlük, çocuk, hak sahibi veya yükümlü hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasını aile mahkemesinden isteyebilir (41/C/8); Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2024/2940, K. 2024/6050 sayılı kararında bu yetkinin aile mahkemesinde olduğunu belirtti. Çocuğun yaşı ve olgunluğu gibi ayrıntılar dosyaya göre değerlendirilir.

Disiplin hapsi kaç ay sürer ve kim infaz eder?

Çocuk teslimi emrine aykırılıkta üç aya kadar, kişisel ilişki emrine aykırılıkta üç günden on güne kadar disiplin hapsi öngörülür (ÇKK 41/F). Karar aile mahkemesince verilir, kesinleşince Cumhuriyet başsavcılığı infaz eder; kesinleşmeden itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilemez. Şikâyetten vazgeçilirse ya da bazı hâllerde çocuk hak sahibine teslim edilirse ceza düşer. Şikâyet için süre bir aydır.

Teslim işlemleri için harç veya masraf ödenir mi?

ÇKK 41/H’ye göre çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesine ilişkin işlemler harçlardan istisnadır; bu işlemlerin yürütülmesi için yapılacak masraflar, avukatlık ücreti hariç, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ancak vekille başvurulduğunda vekâletname, baro pulu ve vekâlet harcı gibi giderler İstanbul müdürlüğünün sayfasında ayrıca sayılıyor. Avukatlık ücreti bu karşılamanın dışındadır; bu kalemi, harç ve masraflar devletçe karşılansa bile ayrıca hesaba katmak gerekir.

Müdürlüğün işlemine itiraz etmek için ne kadar süre var?

Müdürlükçe yapılan işlem veya verilen karara karşı, öğrenme ya da tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde, işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyette bulunulabilir (41/E/1). Şikâyet üzerine verilen karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz süresi 7499 sayılı Kanunla bir haftadan iki haftaya çıkarılmıştır.

Çocuk yurt dışına götürüldüyse bu usul uygulanır mı?

Geçici 2/8’e göre bu maddede kabul edilen usul ve esaslar, 5717 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun uyarınca yapılacak çocuk teslim işlemleri bakımından da uygulanır. Ancak uluslararası kaçırma dosyalarında önce yurt dışındaki kararın veya iade talebinin hukuki dayanağı, çocuğun bulunduğu ülke ve süreler incelenmelidir; bu alan ayrı uzmanlık gerektirir ve dosyaya göre değişir.

Çocuk teslimi veya kişisel ilişki kararınız uygulanmıyorsa ya da hakkınızda teslim emri tebliğ edildiyse, süreler kısa olduğundan İstanbul’da bir aile hukuku avukatıyla durumunuzu birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamızdan randevu talep edebilirsiniz.

By |2026-11-14T21:17:27+03:00Kasım 14th, 2026|Aile Hukuku|0 Comments

About the Author:

Leave A Comment