Boşanmada Eşin Üzerine Kayıtlı Araç Nasıl Paylaşılır? 2026

Yazan: Av. Arı | İstanbul Barosu | Bu makale hukuki bilgilendirme amaçlıdır, danışmanlık yerine geçmez.

Boşanmada eşin üzerine kayıtlı araç doğrudan onun mu sayılır?

Evet, trafik kaydı önemlidir; ancak tek başına belirleyici değildir. Boşanmada aracın ruhsatta yalnızca bir eş adına kayıtlı olması, mal rejimi tasfiyesinde o aracın mutlaka sadece o eşe ait kabul edileceği anlamına gelmez. Türk Medeni Kanunu m. 202 uyarınca yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu sistemde asıl soru, aracın kimin adına kayıtlı olduğu değil, hangi dönemde ve hangi kaynakla edinildiği sorusudur.

TMK m. 218 edinilmiş mallara katılma rejiminin edinilmiş mallar ile kişisel malları kapsadığını, TMK m. 219 ise edinilmiş malı eşin mal rejimi süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri olarak tanımlar. Çalışma geliriyle, ticari kazançla veya edinilmiş mal niteliğindeki başka bir kaynakla alınan araçlar çoğu zaman edinilmiş mal kabul edilir.

Büromuzda sıkça karşılaştığımız uyuşmazlıklarda bir eş, aracın ruhsatta diğer eş adına kayıtlı olmasına güvenerek hiçbir hak talep edemeyeceğini düşünür. Problem burada başlıyor. Ruhsat kaydı çoğu zaman bankaya, sigortaya ve idari işlemlere yarar; fakat boşanma dosyasında asıl tartışma ekonomik kaynağın ne olduğu üzerinden yürür. Uygulamada görüyoruz ki yalnızca plaka ve ruhsat üzerinden hareket eden taraf, ciddi katılma alacağı hakkını gözden kaçırabiliyor. Çözüm, aracın edinim tarihi, ödeme belgeleri, kredi hareketleri ve mal rejimi başlangıç-bitiş tarihleri birlikte incelenerek hukuki konumun netleştirilmesidir.

Araç hangi durumda edinilmiş mal sayılır?

Evet, araç çoğu durumda edinilmiş mal sayılabilir. Özellikle evlilik devam ederken maaş, serbest meslek geliri, ticari gelir, prim, ikramiye veya diğer edinilmiş mal kaynaklarıyla alınmış bir otomobil, kural olarak edinilmiş mal niteliği taşır. TMK m. 219 açık biçimde çalışma karşılığı edinimleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerleri edinilmiş mal saymaktadır.

Bu yüzden örneğin 2021 yılında evlilik sürerken bir eşin maaşıyla alınan araç, ruhsatta yalnızca o eşin adına bulunsa bile tasfiye sırasında dikkate alınır. Diğer eş doğrudan aracın yarı hissesini değil, çoğu olayda katılma alacağı talep eder. Burada önemli ayrım budur: herkes yarım araç sahibi olmaz; çoğu dosyada parasal alacak hesabı yapılır.

İstanbul aile hukuku avukatı arayışında olan kişilerde sık görülen hata, edinilmiş mal ile ortak mülkiyet kavramlarının karıştırılmasıdır. Evlilik içinde alınan her araç eşit tapulu veya ortak ruhsatlı hale gelmez. Fakat bu araç tasfiye hesabında hesaba katılır ve diğer eş lehine alacak doğurabilir.

• Evlilik içinde maaş veya ticari gelirle alınan araç çoğu zaman edinilmiş maldır.
• Ruhsatın tek eş adına olması katılma alacağını ortadan kaldırmaz.
• Aracın fiilen kim tarafından kullanıldığı tek başına sonucu değiştirmez.
• Asıl belirleyici unsur, aracı finanse eden kaynağın niteliğidir.

Araç hangi durumda kişisel mal sayılır?

Evet, bazı araçlar kişisel mal sayılabilir. TMK m. 220 uyarınca eşlerden birinin mal rejiminin başlangıcında sahip olduğu mallar, miras yoluyla gelen değerler, karşılıksız kazanımlar ve kişisel mallar yerine geçen değerler kişisel mal niteliğindedir. Buna göre araç evlilikten önce alınmışsa veya evlilik sırasında miras parasıyla, bağış yoluyla ya da tamamen kişisel malın satım bedeliyle edinilmişse kişisel mal savunması gündeme gelebilir.

Ancak burada sadece sözlü iddia yeterli olmaz. TMK m. 222 gereğince belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kişi bunu ispatla yükümlüdür. Aynı maddede ayrıca bir eşin bütün mallarının aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edileceği düzenlenmiştir. Yani kişisel mal savunmasını ileri süren taraf, bunu belgeyle desteklemek zorundadır.

Uygulamada görüyoruz ki bir eş, aracı evlilik öncesi birikimiyle aldığını söyler; fakat banka kaydı, satış sözleşmesi, havale dekontu veya önceki araca ait devir zinciri sunamazsa mahkeme bu savunmayı yeterli görmeyebilir. Özellikle aile içinde elden para verildiği iddiaları ispat bakımından zayıf kalabilir.

Yargıtay 2. HD, 2024/10533 E., 2025/2076 K. sayılı 27.02.2025 tarihli kararında da, tasfiye konusu aracın edinilmiş mal olduğu kabul edilmeden önce eşin kişisel mal savunmasına ilişkin araştırmanın yeterli yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Kararda, dava dışı önceki aracın aktif ve pasif trafik kayıtlarının araştırılması gerektiği belirtilmiş; yani mahkeme, araca giden para zincirinin gerçekten kişisel kaynaktan gelip gelmediğini somut biçimde incelemek zorundadır.

Boşanmada araç paylaşımı nasıl hesaplanır?

Evet, araç paylaşımı çoğu zaman parasal hesap üzerinden yapılır. TMK m. 231 uyarınca artık değer, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır. TMK m. 236 ise her eşin diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olduğunu söyler. Bu nedenle boşanmada araç hesabı yapılırken önce aracın edinilmiş mal olup olmadığı, sonra varsa araçla ilgili kalan borçlar, ardından da tasfiye anındaki değeri dikkate alınır.

Örneğin evlilik içinde alınmış bir araç için taşıt kredisi kullanılmışsa, yalnızca bugünkü ikinci el piyasa değeri değil, kalan borç durumu da önem taşır. Aracın brüt değeri ile net ekonomik değeri aynı olmayabilir. TMK m. 232 gereği tasfiyede malların sürüm değeri esas alınır; TMK m. 235 gereği de mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar, tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır.

Büromuzda sıkça karşılaştığımız bir başka problem de şudur: taraflardan biri dava tarihindeki araç değerini esas almak isterken diğeri yıllar önceki alım bedelini ileri sürer. Oysa dosyanın yapısına göre mahkeme rayiç değer, borç durumu ve mal rejiminin sona erdiği tarih üzerinden değerlendirme yapar. Aracın ilk satın alma fiyatı çoğu zaman tek başına yeterli olmaz.

İstanbul avukat desteği alınan dosyalarda eksper raporu, emsal piyasa verisi, kasko değeri, ilan ortalamaları ve kredi kapanış yazıları birlikte kullanıldığında hesap daha sağlıklı kurulur. Özellikle yüksek değerli araçlarda birkaç yüz bin liralık farklar yalnızca yanlış değerleme yüzünden ortaya çıkabilir.

Araç kredisi varsa borç da paylaşılır mı?

Evet, kredi borcu hesaba katılır; ancak bu durum halk arasında sanıldığı gibi otomatik yarı yarıya borç yüklenmesi anlamına gelmez. TMK m. 224 gereğince her eş kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur. Bu nedenle banka karşısında asıl borçlu kimse, kredi sözleşmesi bakımından öncelikle o sorumludur. Fakat mal rejimi tasfiyesinde aracın edinilmiş mal niteliği ve ona bağlı kredi borcu birlikte dikkate alınır.

Başka bir ifadeyle, dış ilişkide banka kendi borçlusuna gider; iç ilişkide ise tasfiye hesabında araca ilişkin borç düşülerek net değer bulunur. Bu ayrımı kaçırmak önemli hak kayıplarına neden olur. Aracın piyasa değeri 1.500.000 TL iken kapanmamış kredi borcu 500.000 TL ise tasfiye hesabında 1.500.000 TL üzerinden değil, net ekonomik tablo üzerinden değerlendirme yapılır.

Uygulamada görüyoruz ki kredi devam ederken taraflar ya aracın tamamını sahiplenmek ya da borcun tamamını öteki eşe yüklemek ister. Oysa aile mahkemesi daha teknik bakar. Araç bir malvarlığı değeridir; kredi ise o değerin içinde hesaba katılması gereken finansman unsurudur. Bu nedenle kredi kapanış yazısı, ödeme planı ve hesap dökümleri kritik delildir.

İspat için hangi belgeler önemlidir?

Evet, araç uyuşmazlıklarında ispat çoğu zaman davanın kaderini belirler. TMK m. 222, ispat yükünü açık şekilde düzenlediği için tarafların belge düzeni güçlü değilse haklı oldukları halde zayıf duruma düşmeleri mümkündür. Araçla ilgili şu belgeler özellikle önem taşır:

• Araç satış sözleşmesi ve noter devri
• Trafik tescil kayıtları ve önceki araçlara ilişkin devir zinciri
• Banka havalesi, EFT, kredi ödeme dekontları
• Taşıt kredisi sözleşmesi ve kapanış yazısı
• Aracı finanse eden önceki malın satış belgeleri
• Kasko değeri, ekspertiz raporu ve rayiç piyasa verileri

Yargıtay 2. HD, 2024/10533 E., 2025/2076 K. kararında da mahkemenin yalnızca mevcut ruhsat kaydına bakmakla yetinmemesi, önceki aracın aktif ve pasif kayıtlarını istemesi gerektiği belirtilmiştir. Bu yaklaşım önemlidir; çünkü kişisel mal savunması çoğu zaman bir önceki aracın satışı ve yeni araca aktarılmış bedel zinciriyle kanıtlanmaya çalışılır.

İstanbul aile hukuku avukatı tarafından yürütülen dosyalarda UYAP evrakı dışında emniyet trafik kayıtları, banka yazıları ve gerektiğinde vergi kayıtları da dosyaya kazandırılmalıdır. Salt tanık beyanı, özellikle yüksek tutarlı araç uyuşmazlıklarında çoğu zaman yeterli görülmeyebilir.

Dava açmadan önce hangi strateji izlenmeli?

Evet, dava açmadan önce strateji belirlemek gerekir. Her araç dosyası doğrudan katılma alacağına gitmez; bazı dosyalarda değer artış payı, bazı dosyalarda denkleştirme, bazı dosyalarda ise kişisel mal savunmasının çürütülmesi daha önemli olabilir. Önce şu sorular netleştirilmelidir:

1. Araç ne zaman alındı?
2. Ödeme hangi hesaptan yapıldı?
3. Taşıt kredisi kullanıldı mı?
4. Araç yerine satılan önceki mal kişisel mal mıydı?
5. Boşanma davası tarihi itibarıyla mal rejimi ne zaman sona erdi?
6. Bugünkü rayiç değer ve net borç durumu nedir?

Büromuzda sıkça karşılaştığımız dosyalarda taraflar doğrudan dava açıp sonra delil toplamaya çalışıyor. Bu yaklaşım özellikle araç birkaç kez el değiştirmişse veya kredi-finansman ilişkisi karmaşıksa ciddi zorluk yaratır. Sağlıklı yol, dava öncesi delil haritası çıkarmak ve hangi iddianın hangi belgeyle ispatlanacağını baştan planlamaktır.

İstanbul avukat desteği ile hazırlanan dosyalarda çoğu zaman ilk aşamada bile karşı tarafın kişisel mal savunmasının zayıf olduğu veya tam tersine güçlü belgeler içerdiği anlaşılır. Böylece gereksiz beklenti yerine gerçekçi bir dava stratejisi kurulabilir.

İstanbul’da boşanmada araç paylaşımı için neden dikkatli hareket edilmeli?

Evet, özellikle İstanbul gibi yüksek araç değerlerinin ve karmaşık mali ilişkilerin görüldüğü şehirlerde bu dosyalar daha teknik hale gelir. Araç şirket hesabından alınmış olabilir, leasing bağlantısı bulunabilir, önceki aracın satışıyla yeni araca geçilmiş olabilir ya da aile bireyleri arasında elden ödeme iddiası ortaya çıkabilir. Bu nedenle İstanbul aile hukuku avukatı desteği, yalnızca dava açmak için değil, mal rejimi mantığını doğru kurmak için de önemlidir.

Uygulamada görüyoruz ki bazı taraflar sadece ruhsat fotokopisiyle sonuca gideceğini sanıyor; bazıları ise aracın kendisinde kalmasının karşı tarafın hiç hak talep edemeyeceği anlamına geldiğini düşünüyor. Her iki yaklaşım da eksiktir. Mal rejimi dosyalarında görünüşte basit duran bir araç meselesi, birkaç belgeyle tamamen farklı yöne dönebilir.

Özellikle yüksek segment araçlar, ticari araçlar veya birden fazla araç bulunan dosyalarda değerleme, borç düşümü ve kişisel mal savunması detaylı ele alınmalıdır. Aksi halde ya gereğinden düşük alacak talep edilir ya da ispatlanamayacak iddialar nedeniyle dava zayıflar.

Sık sorulan sorular

Boşanmada araç yarı yarıya mı bölünür?

Hayır, çoğu dosyada araç fiziksel olarak ikiye bölünmez ve herkes doğrudan yarım araç sahibi olmaz. Esas olan, aracın edinilmiş mal olup olmadığı ve diğer eş lehine katılma alacağı doğurup doğurmadığıdır. Araç bir eşte kalabilir; ancak diğer eş bunun karşılığı olan parasal alacağı isteyebilir. Bu nedenle sonuç, ruhsat paylaşımından çok mal rejimi tasfiyesi hesabına bağlıdır.

Araç evlilikten önce alındıysa diğer eş hak isteyebilir mi?

Kural olarak evlilikten önce alınan araç kişisel mal sayılır ve doğrudan katılma alacağı hesabına dahil edilmez. Ancak evlilik süresince bu araca önemli katkı yapılmışsa, kredi taksitleri edinilmiş mallardan ödenmişse veya aracın yenilenmesi için ortak ekonomik kaynak kullanılmışsa dosyanın niteliğine göre farklı talepler gündeme gelebilir. Her somut olayda ödeme zincirinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Araç satılmışsa yine de alacak istenebilir mi?

Evet, bazı durumlarda istenebilir. Araç boşanma davasından önce satılmış olsa bile satış tarihi, satış bedeli, bedelin nereye gittiği ve mal rejiminin sona ermesinden önce katılma alacağını azaltma kastı bulunup bulunmadığı önemlidir. Özellikle mal kaçırma şüphesi varsa TMK sistemindeki ekleme ve denkleştirme hükümleri gündeme gelebilir. Bu yüzden satış yapılmış olması tek başına talebi ortadan kaldırmaz.

Ruhsat eşimin adına ama ödemeyi ben yaptıysam ne olur?

Bu durumda ödeme kaynağını ispatlamak çok önemlidir. Banka dekontları, kredi taksitleri, noter satış bedeli, önceki malın satış belgeleri ve hesap hareketleri sizden geldiyse kişisel mal veya katkı iddiası güçlenebilir. Ancak yalnızca sözlü anlatım çoğu zaman yeterli olmaz. Mahkeme ekonomik akışı belgeyle görmek ister. Özellikle yüksek bedelli araçlarda ispat standardı daha dikkatli uygulanır.

Boşanma davası açılmadan araç devredilirse hak kaybı olur mu?

Mutlaka olmaz; ancak ispat zorlaşabilir. Araç devri, özellikle boşanmadan kısa süre önce ve düşük bedelle yapılmışsa mahkeme bunun gerçek ekonomik amacını araştırabilir. Devir üçüncü kişiye yapılmış olsa bile, koşullar varsa tasfiye hesabında bu işlemin etkisi tartışılır. Bu nedenle araç devredildiğinde panik yerine belge toplamak, devir tarihini, bedelini ve para hareketini netleştirmek daha doğru olur.