Kadın İşçinin Doğum İzni

/, İş Hukuku/Kadın İşçinin Doğum İzni

Kadın İşçinin Doğum İzni

Kadın işçinin doğum izni ne kadardır?  Bu sorunun yanıtını ve konu hakkında farklı bilgileri, hukuk büromuz tarafından yazımızın içerisinde bulabilirsiniz. İş hayatında yer alan kadınların diğer hakları ve iş davaları hakkında farklı makale içeriklerine ulaşmak için, internet sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

1475 Sayılı eski iş kanunun 70. Madde düzenlemesinde; “Analık halinde çalışma yasağı” kenar başlığı düzenlemesi yer almaktaydı. Yeni iş kanununda “Analık halinde çalışma ve süt izni” kenar başlığı düzenlemesi yapılmıştır. Hükümet gerekçesinde ifade edildiği gibi 19 Ekim 1992 gün 92/85 sayılı Direktife uygun olarak doğum öncesi ve doğum sonrası çalıştırma yasağı 16 haftaya çıkarılmıştır.

Çoğul gebelik halinde ise bu süreler artırılmıştır. Doktor raporu ile kadın işçinin doğum öncesi üç aylık süreye kadar çalışma olanağı sağlandı. Söz konusu süre doğum sonrasına eklenme olanağı verildi. Hamilelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin verileceği, hafif işlerde çalıştırılacağı ücrette indirim yapılamayacağı gibi yenilikler getirildi.

Maddenin, doğumdan önceki ve sonraki sürelerde gebe veya doğum yapmış kadınları çalıştıran ve ücretsiz izin vermeyen bu yolla ilgili hükümlerine aykırı davranan işveren bu kanunun 104. Maddesinde sözü edilen yaptırımla karşılaşır. Böylece söz konusu hükümlerin kamu düzeninden ve buyurucu olduğu sonucuna varabiliriz.

Hamile, loğusa veya emzikli kadın çalışanların işte sağlık ve güvenliklerin iyileştirilmesine ilişkin asgari önlemlerin belirlenmesi, konusundaki 19.1.1992 gün ve 92/85 EEC sayılı konsey direktifi; 74. Maddenin düzenlenişinde esas alınmıştır. Söz konusu direktifin gerekçesinde üye devletlere, hamile, loğusa veya çocuklarını emziren kadınların birçok açıdan özel risk grupları içerisinde yer aldığı. Bunların güvenlik ve sağlıkları için özel önlemler alınması yükümlüğü verilmiştir.

Doğum sonrası izin en az kesintisiz 14 hafta süreyle verilmesi, bu iznin doğumdan önce ya da sonra alınabilmesi hakkının tanınması, doğum izni en az iki hafta olması üzerinde özellikle durulmuş ve belirtilmiştir. Ayrıca belirtmemiz gerekir ki; Kadın işçinin doğum izni özel sektör ve kamu sektöründe çalışılması halinde de değişikliğe uğramaktadır.

Doğum İzni Ne Kadar Özel Sektörde

Özel sektör için geçerli olan doğum izni haklarına dair birkaç madde belirtecek olursak;

  • Kadınların 16 hafta doğum izni olmaktadır. Doğumdan 8 hafta önce ve 8 hafta sonrası olarak bu izin hakkı kullanılabilir
  • Doğum izni için 32 hafta gebelik şartı aranmaktadır
  • Birden fazla olan gebeliklerde doğum izni 2 hafta artar ve SGK kurumunca da belirlenen 10 hafta olarak uygulanır
  • 37 haftalık gebelikten sonra kadınların çalışma yasağı vardır
  • haftadan sonra doktorun vereceği uygunluk raporuna göre, kadın işçi çalışabilir
  • Doğumdan sonra ücretsiz izin hakkı 6 aya kadar uzatılabilir
  • Doğum öncesi iznini kullanmayan kadın işçi, toplu olarak doğum sonrası bu izni kullanabilir
  • Erkeklerinde, doğum yapan eşlerine destek olabilmeleri için, doğum izin hakları vardır. Özel sektörde çalışanlar için bu süre 5 gün olmaktadır
  • Doğum hakları 8. Maddesi “analık izni” başlığı ile düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre; Üye ülkelerin ikinci madde kapsamında çalışan kadınların ulusal mevzuat ve uygulamalarına göre doğumdan önce veya sonra en az 14 haftalık kesintisiz annelik izni alabilmelerini sağlayan önlemleri alması gerektiği sekizinci maddede belirtilmiştir.
  • Annelik izni ulusal mevzuat ve uygulamalara göre doğumdan önce veya sonra verilmesi zorunlu olan en az iki haftalık zorunlu doğum iznini de içermek zorundadır
  • Kanunun 9. Maddesinde doğum öncesi kontroller süresince çalışmadan muaf olduğu Üye Devletler ikinci madde kapsamındaki hamile çalışanların herhangi bir ücret kaybı olmaksızın doğum öncesi kontrollerini yaptırabilmelerini temin etmek için gerekli önlemleri alacakları ifade edilmiştir
  • Birinci fıkranın ilk cümlesi hükmü gereğince; kadın işçi doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam 16 hafta çalıştırılamaz. Bu esasın ayrık düzenlemesi üçüncü cümlede yer alır. Şöyle ki; sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir

4/D İşçi Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Hakkı

Kadın işçinin doğum izni haklarından biride, koşullar dâhilinde doğum iznini uzatmaktır. Özlük hakları içinde en önemli olan haklar yıl içinde verilmesi gereken izinlerdir. Hafta sonu tatilleri ve resmi tatiller 4/D işçiler için geçerlidir. Bu izinlerin haricinde olan izin hakları şu şekilde olmaktadır;

  • Uygunluğu olan işçinin 3 günlük evlilik izin hakkı vardır
  • Baba olan işçiye 5 gün izin verilir
  • Anne, baba, kardeş veya çocuğu ölen işçi 3 gün, kayınvalidesi veya kayınpederi olan işçiye 2 gün izin hakkı tanınır
  • %70 raporlu engelli çocuğu olan çalışan yılda 10 gün izin alabilir
  • Mazereti olması halinde 45 güne kadar izin kullanabilir
  • Bir kadın doğum öncesi 8 hafta, doğum sonrası 8 hafta olmak üzere 16 hafta ücretli izin hakkına sahiptir
  • Kadın işçi çocuğu 1 yaşına gelene kadar günlük 1,5 saat süt izni kullanır
  • Kadın işçinin 60, 120, 180 günlük ücretli yarım gün çalışma hakkı da doğum izni kapsamındadır

6 Ay Ücretsiz Doğum İzni Dilekçesi

Kadın işçi doğum iznini kullandıktan sonra, talep doğrultusunda bu izni uzatma hakkına da sahiptir. İzin hakkını uzatmak isteyen kadın işçi, işyerine bu bildirimi resmi olarak yapmalıdır. Bunun içinde dilekçe hazırlayarak, işyerine hazırlanan dilekçeye sunmalıdır. Yazımızın bu kısmında sizler için hazırladığımız doğum izni dilekçesi örnek teşkil etmektedir.

İNSAN KAYNAKLARI DİREKTÖRLÜĞÜ’NE

İşyerinizin ….. bölümünde ../../.. tarihinden itibaren çalışmaktayım.

../../.. tarihinde bebeğimin doğumu gerçekleşmiş olup, devamında .. haftalık doğum sonrası iznimi de kullanmış bulunmaktayım.

Artık işe dönmek istemiş olsam da bebeğim ile biraz daha yakından ilgilenmem gerektiğinden ilaveten 6 aylık ücretsiz izin hakkımı da kullanmak istiyorum.

Ücretsiz iznimin başlatılması ve yürütülmesi konusunda gerekli koordinasyonun sağlanması bakımından gereğinin yapılması aksi bir durum varsa konu hakkında tarafıma bilgi verilmesini saygılarımla arz ederim.

Saygılarımla

Tarih

İsim – Soy isim

İmza

Doğum İzninden Sonra Rapor Ve Ücretsiz İzin

Yasal düzenlemelere göre, kadın işçi doğum iznini kullandıktan sonra 6 aya kadar ücretsiz izin hakkını da kullanabilir. Burada işverenin onay vermesi beklenmez. Çünkü kanun koyucu bu etkende yeni doğum yapan anneye, hak tanımıştır. Burada izin süresi olarak 6v ay sınır olmaktadır.

Kadın işçi 6 aylık izin hakkının istediği kadar süresini kullanabilir. Sürenin kullanımı hakkında bir zorunluluk belirtilmemiştir. Yani kadın işçi isterse doğum izinlerini kullandıktan sonra 6 ay izin hakkı içerisinden, bir aylık bile ücretsiz izin hakkını kullanabilir. Ayrıca belirtmek isteriz ki; doğum sonrası kadın işçinin rapor alması, yıllık izin kullanması durumlarında işten ayrı geçirilen süre, kanunen hak olarak belirtilen 6 aylık süreden düşürülür.

Kadın işçinin doğum izni hakları, iş kanunları çerçevesinde belirlenmiştir. Bu sebeple de, işveren bu etkenlere uyum sağlamakla yükümlü olan taraftır. İşveren, kadın işçinin haklarını kullanmasına engel teşkil ederse, kadın işçinin dava açma hakkı sabit olmaktadır.

Hamilelik İzni İşçi

Sağlık durumu elverişli olan kadın işçiler isterlerse çocuklarına bakabilmeleri açısından ihtiyaç duydukları doğum sonrası iznini on üç haftaya kadar artırma olanağına sahiptir. Bununla birlikte, işverenin işçiyi böyle bir uygulamaya zorlaması mümkün değildir. Kanunun bu hükmü, sağlık durumu uygun olmak ve doktorun onayı bulunmak şartıyla kadın işçinin isteğiyle uygulama alanı bulacaktır. Bu koşulların varlığı ve kadın işçin isteği halinde işverenin hükmü uygulamaktan kaçınması mümkün değildir.

Gebe kadın işçinin, doğumdan önce ve sonra toplam on altı haftalık süre çalıştırılmaması için, işyerinde belirli bir süre çalışmış olması gerekli değildir. Bir diğer ifade ile kanun bu hakkın kullanımını belirli bir kıdem koşuluna bağlı tutmamıştır.

İş kanunu 74. Maddesinin 5. Fıkrası ve ilgili yönetmeliğin 11/son hükmüne göre “İsteği halinde kadın işçiye, on altı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde on sekiz haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınamaz”. Hükümde, “ücretsizi izin verilir” denildiğine göre kadın işçinin talebi halinde bu iznin işverence verilmesi zorunludur. Ayrıca doktor raporuyla artırılmışsa, altı aylık ücretsiz izin süresi bu artırılmış sürelerin bitiminden itibaren başlar.

4857 Sayılı İş Kanunu Doğum İzni

4857 sayılı iş kanunu ve yönetmeliğinde kadın işçilerin süt iznine ilişkin hükümler vardır. Buna göre “Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

Kadın işçinin doğum izni haklarından biri de, kanunlardan da anlaşılacağı gibi süt izni olmaktadır. İşveren, işçinin bu hakkından dolayı herhangi bir işten çıkartma vb. türden işlem yapma hakkına sahip değildir. Kadın işçi, doğum öncesi ve doğum sonrası Kanun koyucunun belirlemiş olduğu bütün haklardan yararlanabilir.

Doğum Sonrası Rapor

Doğum sonrası kadın işçi için düzenlenen rapor süresi de, 6 aylık ücretsiz hakkından düşürülür. Kadın işçinin doğumdan sonra belirli bir süre geçmiş olmasına rağmen, işe dönmemiş olması, işverene iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı veren haklı bir neden olarak kabul edilmiştir. Doğum sonrası kullanılacak rapor ve izinlerde dikkat edilmesi gereken belli başlı hususlar olmaktadır.

İş kanunu 25. Maddesinin 1. Bendinin son fıkrası uyarınca doğum ve gebelik hallerinde işverenin haklı nedenle fesih hakkı İş Kanunu 74’te öngörülen sürelere eklenen altı haftanın bitiminde doğar. İş Kanunu 74/1’e göre “kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere on altı haftalık süre içinde çalıştırılması yasaktır”. Bu sürenin bitiminde 6 aylık ücretsiz izin hakkını kullanmak isteyen işçi, dilekçe bildirimi yapmakla yükümlüdür. Aksi olan durumda Yargıtay kararı, işverenin haklı feshini kabul etmektedir.

By |2020-12-08T11:20:49+03:00Aralık 8th, 2020|Bilgilendirme, İş Hukuku|0 Comments

About the Author:

Leave A Comment