Kısa cevap: Belediye, Karayolları veya başka bir kamu idaresi tapulu taşınmazınıza kamulaştırma yapmadan yol, bina ya da tesis yapmışsa, kamulaştırmasız el atma söz konusu olabilir. Malik iki yoldan birini seçer: el atmanın önlenmesini (gerekirse eski hâle getirmeyi) ister ya da el atmaya razı olup taşınmazın bedelini ister. İçtihadı Birleştirme kararlarına göre bedel, dava tarihindeki değer üzerinden hesaplanır ve bedel davasında zamanaşımı söz konusu olmaz. Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde, dava tarihinde sorumlu olan idareye karşı açılır. İdarenin işgali süresince ecrimisil de istenebilir; ancak bedel davası açıldıktan sonraki dönem için hem ecrimisil hem faiz birlikte istenemez. Somut sonuç tapu kaydına, imar durumuna ve fiilî el atmanın niteliğine göre değişir.
Tapunuz adınıza kayıtlı. Ama parselin bir kısmının üzerinden asfalt yol geçiyor, ya da imar planında “park” veya “yol” olarak ayrılmış ve yıllardır ne kamulaştırma bedeli ödendi ne de size bir tebligat geldi. İstanbul’da yol genişletme, otoyol bağlantısı ve altyapı çalışmalarının yoğun olması bu tür uyuşmazlıkları sık gündeme getirir.
Beklemek bu dosyalarda çoğu zaman pahalıya patlar. Karşınızdaki idarenin kim olduğu zamanla değişebilir, el atılan alanın sınırı delil kaybıyla belirsizleşir, ecrimisil için geriye dönük süre sınırlıdır. En kötüsü, yanlış idareye açılan dava yıllar kaybettirebilir. Aşağıda kamulaştırmasız el atma davasının nasıl işlediği, hangi mahkemede ve kime karşı açıldığı, bedelin nasıl belirlendiği ve Yargıtay’ın bu konudaki yerleşik tutumu mevzuat metni ve karar gerekçeleri üzerinden anlatılıyor.
Kamulaştırmasız El Atma Nedir?
Anayasa’nın 35. maddesi mülkiyet hakkını güvence altına alır ve bu hakkın ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabileceğini söyler. 46. madde ise devlet ve kamu tüzel kişilerinin, kamu yararı gerektirdiğinde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla ve kanunda gösterilen esas ve usullere göre kamulaştırma yapabileceğini düzenler. Kamulaştırmasız el atma, bu yolun izlenmediği, yani bedel ödenmeden ve usulüne uygun işlem yapılmadan taşınmaza el konulduğu durumdur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17.09.2025 tarihli kararında kavramı şöyle çerçevelemiştir: Kamulaştırma yapmaya yetkili idare, Anayasa ve kanunlara uygun bir işlem yapmadan, bir kimsenin maliki olduğu taşınmaza sahiplenme kastıyla ve kalıcı olarak el koyup üzerine tesis ya da bina yaparsa veya taşınmazı bir hizmete tahsis ederek malikin dilediği gibi kullanmasını engellerse kamulaştırmasız el atma olgusu gerçekleşmiş olur. Aynı karar, bu davanın mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiil sonucu doğan zararın tazmini davası olduğunu, İçtihadı Birleştirme Kararı gerekçesine atıfla hatırlatır.
Medeni Kanun’un 683. maddesi de bu davanın kanuni dayanaklarından biridir. Madde, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceğini, ayrıca her türlü haksız elatmanın önlenmesini dava edebileceğini belirtir.
Hangi Durumlarda Kamulaştırmasız El Atma Sayılır?
Karar gerekçelerinde karşımıza çıkan tipik durumlar şunlardır:
- Parselin bir kısmına kamulaştırma yapılmadan yol yapılması. Hukuk Genel Kurulu önüne gelen Beylikdüzü’ndeki dosyada parselin bir bölümüne yol yapılmış, kamu yararı kararı 1994 tarihli olduğu hâlde malikin adresi bulunamadığı için tebligat yapılamamış ve bedel ödenmemiştir.
- Taşınmaz üzerine kamu hizmeti için bina, tesis veya park yapılması.
- Taşınmazın imar planında yol, park gibi kamusal alana ayrılıp, makul süre içinde kamulaştırma veya plan değişikliği yapılmaması. Bu kategori tartışmalıdır; aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
- Parselin bir kısmına fiilen el atılması, kalan kısmın aynı proje kapsamında yol veya park olarak planlanmış olması.
Dikkat edilecek nokta: Her imar kısıtlaması otomatik olarak kamulaştırmasız el atma değildir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Ek 1. maddesi, uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılarak mülkiyet hakkının özüne dokunacak biçimde kısıtlanan taşınmazlar için planın yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre öngörür; bu süre içinde imar programı veya uygulaması yapılması, taşınmazın bütçe imkânları dâhilinde kamulaştırılması ya da kısıtlılığı kaldıracak plan değişikliği yapılması gerekir. Hükmün bazı cümle ve fıkraları Anayasa Mahkemesi’nin 20.12.2018 (E.2016/181, K.2018/111) ve 16.01.2025 (E.2024/135, K.2025/20) tarihli kararlarıyla iptal edilmiştir; güncel metin mevzuat.gov.tr’den okunmalıdır.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 01.12.2022 tarihli kararına konu dosyada Kayseri’deki bir parselin bir kısmı 1986 tarihli imar planında demiryolu koruma kuşağı olarak planlanmış, idare fiilen el atmamıştır. Bölge Adliye Mahkemesi, makul süre içinde plana uygun işlem yapılmadığı için kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğini kabul etmiş, Yargıtay da idarenin temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı onamıştır. Bu karar bir dosyanın sonucudur; fiilen el atma bulunmayan her plan kısıtlamasında aynı sonuç beklenmemelidir.
Malikin İki Yolu: El Atmanın Önlenmesi mi, Bedel mi?
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararı, usulüne uygun istimlak yapılmadan taşınmazı yola katılan kişinin, esas itibarıyla idareye karşı el atmanın önlenmesi (meni müdahale) davası açabileceğini, dilerse bu fiilî duruma razı olup mülkiyetin idareye devri karşılığında taşınmazın bedelini dava edebileceğini ve isteyebileceği bedelin, devre razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğunu belirtir. Karar metni, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 01.12.2022 tarihli kararında alıntılanmıştır.
| Konu | El atmanın önlenmesi (kal) | Bedel (tazminat) davası |
|---|---|---|
| Amaç | Taşınmazın aynen geri alınması, el atmanın sona ermesi | Taşınmazın dava tarihindeki değerinin tahsili |
| Mülkiyet | Malikte kalır | Kabul hâlinde idareye geçer (tescil veya yola terkin) |
| Uygulamada engel | Taşınmaz üzerine yapılmış kamu tesisi, kal talebini zorlaştırabilir | Bilirkişi ve keşifle değer tespiti gerekir |
| Dava konusu | Aynî hak (TMK 683) | Haksız fiil / bedel alacağı |
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 20.02.2019 tarihli kararına konu dosyada davacı, el atmanın önlenmesini, bu mümkün olmazsa tazminat istemiştir. Mahkeme el atmanın önlenmesi ve kal taleplerini reddetmiş, tazminat talebini kabul etmiş, Daire bu kararı oybirliğiyle onamıştır. Kamu hizmetinde kullanılan bir yolun veya tesisin sökülmesi çoğu durumda mümkün olmadığından bu dosyadaki gibi bedel talebi öne çıkabilir. Hangisinin sizin için doğru olduğu taşınmazın niteliğine, üzerindeki yapıya ve beklentinize bağlıdır.
Dava Nasıl Açılır? Mahkeme ve Davalı
Görevli ve yetkili mahkeme. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 12. maddesine göre taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. İstanbul’da bu, taşınmazın hangi ilçede olduğuna ve o ilçenin hangi adliyenin yargı çevresine girdiğine bağlıdır (Çağlayan, Anadolu, Bakırköy, Küçükçekmece gibi adliyelerden biri olabilir). Hukuk Genel Kurulu’nun anılan dosyasında dava Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülmüştür. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 01.12.2022 tarihli kararına konu dosyada idare, fiilen el atılmadığını ve davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini savunmuş; Bölge Adliye Mahkemesi taşınmazın aynına ilişkin davanın adli yargının görevine girdiğini kabul etmiş, Yargıtay da temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı onamıştır.
Proje bütünlüğü. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 18.06.2019 tarihli kararında, bir parselin bir kısmına fiilen el atılmış, kalan kısım aynı imar planında yol ve park olarak ayrılmıştı. Daire, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 11.04.2016 tarihli ve 2016/180 Esas, 2016/224 Karar sayılı kararına atıfla tek bir imar planı kapsamında yapılan el atmanın taşınmazın tamamı için bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, fiilen el atılmayan kısımlar için de adli yargının görevli olduğunu belirterek ret kararını bozmuştur.
Doğru davalı. Davanın hangi idareye açılacağı çok önemlidir; yanlış davalı yıllar kaybettirebilir. Hukuk Genel Kurulu’nun 17.09.2025 tarihli kararına konu olan Beylikdüzü dosyasında yol güzergâhı, dava tarihinden önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı oluruyla Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yol ağı dışına çıkarılıp İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluk alanına dâhil edilmişti. İdareler arasında daha önce imzalanan devir protokolleri Karayolları’nı gösterse de Genel Kurul, ilke olarak her davanın açıldığı tarihteki hâl ve şartlara göre sonuçlandırılacağını, sorumlu idarenin dava tarihi itibarıyla belirlenmesi gerektiğini belirterek direnme kararını bozmuştur. Karar oybirliğiyle ve kesin olarak verilmiştir. İstanbul’da bir yolun hangi idarenin sorumluluğunda olduğunu dava açmadan önce belediye ve Karayolları kayıtlarından sormak bu yüzden önemlidir.
Hissedarlar. Hissedarlar da dava açabilir. Hukuk Genel Kurulu’nun dosyasında davacılar murislerinden intikal eden hisseler için ayrı ayrı bedel istemiş, mahkeme hisse oranlarına göre bedele hükmetmiştir. Aynı dosyada davacıların payı bulunmayan 788 numaralı parsel için aktif dava ehliyetinin olmadığı kabul edilmiş ve Yargıtay bu yöndeki ret kararında isabetsizlik görmemiştir; payınızın hangi parselde olduğu tapudan teyit edilmelidir.
İdareye ön başvuru zorunlu mu? Kamulaştırma Kanunu’nun Geçici 6. maddesi, yalnızca 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan taşınmazlar için özel bir rejim getirir: bu maddeye göre yapılacak işlemlerde öncelikle uzlaşma usulünün uygulanması dava şartıdır, uzlaşma sağlanamazsa uzlaşmazlık tutanağından itibaren üç ay içinde bedel tespiti davası açılır. 2022 tarihli Kayseri dosyasında Bölge Adliye Mahkemesi, uzlaşma dava şartının yalnızca bu tarihler arasındaki el atmalar için öngörüldüğünü belirterek davacının idareye başvuru zorunluluğunun bulunmadığına hükmetmiş, Yargıtay da kararı onamıştır. El atma tarihinizin hangi döneme düştüğünü belirlemek bu nedenle ilk işlerden biridir.
Bedel Nasıl Hesaplanır?
Bedel, kural olarak dava tarihindeki değerdir. Mahkeme taşınmazın bulunduğu yerde keşif yapar, bilirkişi raporu alır. Arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal karşılaştırması yapılır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 07.09.2026 tarihli kararına konu Van’daki dosyada Bölge Adliye Mahkemesi, sulu tarım arazisi için 2942 sayılı Kanun’un 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre o yörede mutat olarak ekilen ürünlerin net gelirini esas almış; Yargıtay temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı oybirliğiyle onamıştır.
Faiz konusunda da dikkat gerekir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 12.02.2020 tarihli kararında, hükmedilen bedelin tamamına dava tarihinden faiz yürütülmesi gerekirken ıslah edilen bölüme ıslah tarihinden faize hükmedilmesi bozma nedeni sayılmıştır. Aynı kararda tapu kaydındaki takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmaması da bozma sebebi olmuştur.
Dilekçede talep edilen miktar tek başına belirleyici değildir; ancak ıslah ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması önemlidir. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, 03.04.2014 tarihli kararında (eski usul kanunu döneminde açılmış bir dosyada) davacının ıslah dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığı için, bu haklardan zımnen vazgeçtiği sonucuna varmış ve ek dava yoluyla istenen farkın reddini gerektiğini belirtmiştir. Bu karar 6100 sayılı HMK’dan önceki bir olaya ilişkindir; yine de dilekçenin kapsamının dikkatle belirlenmesi gerektiğini gösterir.
Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre Var mı?
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı, usulüne uygun istimlak yapılmadan yola katılan taşınmazın bedeline ilişkin davada zamanaşımının söz konusu olamayacağını belirtir; bu kararın ilgili bölümü de 5. Hukuk Dairesi’nin 01.12.2022 tarihli kararında alıntılanmıştır. Aynı dosyada Bölge Adliye Mahkemesi, el atma devam ettiği sürece zamanaşımından söz edilemeyeceğini kabul etmiştir. 2942 sayılı Kanun’un “Hak düşürücü süre” başlıklı 38. maddesi ise Anayasa Mahkemesi’nin 10.04.2003 tarihli ve E.2002/112, K.2003/33 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Bu, davayı sonsuza kadar erteleyebileceğiniz anlamına gelmez. İdare cevap dilekçesinde zamanaşımı savunması ileri sürer; delillerin kaybolması, el atılan alanın sınırlarının belirsizleşmesi, mirasçılar arasında pay karmaşası ve ecrimisil talebinin geriye dönük sınırı pratikte gecikmenin bedelini yükseltir.
Ecrimisil ve Faiz: Birlikte İstenebilir mi?
Kamulaştırma yapılmadan taşınmaza el koyan idare, kural olarak haksız işgalci konumundadır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 07.01.2019 tarihli kararında şu çerçeveyi çizmiştir: Mülkiyet hakkı idareye geçmemişse bile idare zamanaşımı savunmasında bulunduğunda malik en fazla dava tarihinden geriye doğru beş yıllık ecrimisil isteyebilir; kamulaştırmasız el atma tazminat davası açıldıktan sonraki dönem için ise hem ecrimisil hem faiz istenemez, çünkü malik o tarihte bedel karşılığı mülkiyeti devretmeye razı olduğunu ortaya koymuştur. Daire, ecrimisilin zamanaşımı savunması ve kamulaştırmasız el atma davasının açıldığı tarih (05.11.2012) dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini belirterek kabul kararını bozmuştur.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 04.10.2022 tarihli kararında davacı hem kamulaştırmasız el atma tazminatı hem ecrimisil istemişti. Daire, bunun objektif dava birleşmesi olduğunu, konusuz kalan el atma tazminat davası ile kabul edilen ecrimisil davası için ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek hükmü düzelterek onamıştır.
Dava Sırasında İmar Planı Değişirse Ne Olur?
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 11.06.2026 tarihli ve E.2026/1393, K.2026/10902 sayılı kararına konu olan Bursa dosyasında davacı, hissedarı olduğu parsellerin uygulama imar planında kamuya tahsisli olduğunu ileri sürerek dava açmıştı. Dava sürerken yeniden yapılan imar uygulaması ve revizyon planıyla parsel konut alanına alınmış, taşınmazın kamusal alana özgülenmesi sona ermişti. Bölge Adliye Mahkemesi davayı konusuz kaldığı için karar verilmesine yer olmadığı şeklinde sonuçlandırmış, Yargıtay bunu isabetli bulmuştur. Ancak Daire, dava açıldığı tarihte davacı haklı olduğundan davacı lehine nispi vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesi gerektiğini belirterek hükmü bu yönden düzeltmiştir.
Sonuç: İdare plan değiştirerek davayı bitirebilir, ama haklılığınız dava tarihine göre değerlendirilir. Dava açmadan önce imar durumunu güncel olarak almak ve plan değişikliği askı sürecini izlemek yerinde olur.
Güncel Mevzuat Notu
2942 sayılı Kanun’un Ek 4. maddesi, bu Kanun uyarınca mahkemelerce hükmedilen bedel, tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacının bildireceği banka hesabına bildirimden itibaren otuz gün içinde yatırılmasını, aksi hâlde genel hükümlere göre icra yapılmasını düzenler. Maddenin ikinci fıkrasında idarenin İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca icranın geri bırakılmasını istemesi hâlinde teminat göstermesine gerek bulunmadığı yazılıdır. mevzuat.gov.tr’deki metnin dipnotuna göre bu fıkra, Anayasa Mahkemesi’nin 13.05.2026 tarihli ve E.2026/24, K.2026/106 sayılı kararıyla “kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davaları” yönünden iptal edilmiştir. Kararın yürürlük tarihi ve uygulamadaki etkisi bu yazıda ayrıca incelenmemiştir; icra aşamasındaki dosyalarda Resmî Gazete’deki karar metni ve güncel uygulama mutlaka kontrol edilmelidir.
İstanbul’da Dosyayı Hazırlarken Pratik Adımlar
- Tapu kaydı ve takyidat: Güncel tapu kaydını ve varsa şerhleri alın; hissedar iseniz payınızın hangi parselde olduğunu teyit edin.
- İmar durumu: İlçe belediyesinden güncel imar durumu belgesini ve planın onay tarihini isteyin. Planın ne zaman yürürlüğe girdiği, beş yıllık sürenin hesabı için önemlidir.
- Fiilî durumun belgelenmesi: El atılan alanın fotoğrafları, uydu görüntüleri, keşfe yardımcı olacak krokiler ve yol yapım tarihine dair kayıtlar delil olur.
- Sorumlu idare: İstanbul’da aynı güzergâh, farklı tarihlerde İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyesi veya Karayolları sorumluluğunda olabilir. Dava tarihindeki yetkiyi yazıyla sorarak belgeleyin.
- Kamulaştırma kaydı: Parselde geçmişte kamu yararı kararı veya tebligat yapılıp yapılmadığını araştırın; Beylikdüzü dosyasında olduğu gibi tebligat yapılamaması bedelin ödenmemesine yol açabilir.
- Talep seçimi: El atmanın önlenmesi mi, bedel mi, ayrıca ecrimisil mi istediğinizi baştan netleştirin; bu seçim dava dilekçesini ve harç/vekâlet hesabını değiştirir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 18.06.2019 tarihli kararına göre 04.11.1983’ten sonraki döneme ilişkin el atmalarda nispi harç ve nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir. Geçici 6. madde kapsamına giren dosyalarda ise harç ve vekâlet ücretleri maktu belirlenir.
Dayanak Metinler ve Karar Künyeleri
Yazıda Anayasa’nın 35 ve 46. maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 12. maddesi ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 38 (iptal), Ek 1, Ek 4 ve Geçici 6. maddeleri mevzuat.gov.tr’deki güncel metinden okunarak kullanılmıştır. Kullanılan Yargıtay kararları, Yargıtay karar arama sisteminden metinleri okunarak alınmıştır:
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/1137, K. 2025/527, T. 17.09.2025
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2026/1393, K. 2026/10902, T. 11.06.2026
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2026/1939, K. 2026/12355, T. 07.09.2026
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2022/6992, K. 2022/17315, T. 01.12.2022
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2022/3758, K. 2022/13287, T. 04.10.2022
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2019/8982, K. 2020/2125, T. 12.02.2020
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2019/704, K. 2019/11547, T. 18.06.2019
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2017/36489, K. 2019/2665, T. 20.02.2019
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2018/2747, K. 2019/82, T. 07.01.2019
- Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2014/965, K. 2014/6114, T. 03.04.2014
Karar özetleri gerekçelerden alınmıştır; her dosyanın olayı farklı olduğundan sonuçlar bir başka dosyaya aynen uygulanamaz. İçtihadı Birleştirme kararlarına ilişkin aktarmalar, yukarıdaki Daire kararlarında yer alan alıntılara dayanır.
Taşınmazınıza kamulaştırma yapılmadan yol ya da tesis yapıldıysa tapu, imar ve fiilî durum belgelerinizi bir avukatla birlikte değerlendirmek hak kaybını önler. Dosyanızı İstanbul’da belgelerle incelemek isterseniz iletişim sayfamızdan randevu talep edebilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; sonuç dosyanın koşullarına göre değişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamulaştırmasız el atma davası için süre sınırı var mı?
Bedel davası bakımından Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 1956 tarihli kararı zamanaşımının söz konusu olamayacağını belirtir ve el atma sürdüğü sürece Bölge Adliye Mahkemeleri de zamanaşımından söz edilemeyeceğini kabul etmektedir. Buna karşılık ecrimisil için dava tarihinden geriye doğru beş yıllık sınır uygulanabilir ve idare zamanaşımı savunmasında bulunabilir. Delil kaybı ve sorumlu idarenin değişmesi riski nedeniyle beklemek tavsiye edilmez.
Belediye yolu parselimin içinden geçiriyor ama tapuyu almadı; dava açabilir miyim?
Evet, açabilirsiniz. Hukuk Genel Kurulu’nun 17.09.2025 tarihli kararına konu olan Beylikdüzü dosyasında da parselin bir kısmına yol yapılarak fiilen el atılması kamulaştırmasız el atma tazminat davası kapsamında değerlendirilmiştir. Dava, el atmanın önlenmesi veya taşınmazın dava tarihindeki bedelinin tahsili için açılabilir. Önce sorumlu idarenin kim olduğunu ve el atma tarihini belgelemeniz gerekir; yanlış idareye açılan dava reddedilebilir.
İmar planında yol veya park olarak ayrılmış ama idare hiçbir şey yapmadıysa tazminat alabilir miyim?
Her dosyada aynı sonuç çıkmaz. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2022 tarihli bir kararda, 1986 tarihli planda demiryolu koruma kuşağı olarak ayrılan ve makul sürede işlem yapılmayan bir parselde kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği yönündeki Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır. İncelenen dosyalarda idareler, fiilen el atma olmadığını ve davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini savunmuştur. Planın tarihi, süre ve fiilî durum birlikte değerlendirilmelidir.
Hem taşınmaz bedelini hem ecrimisili isteyebilir miyim?
İkisini birlikte talep etmek mümkündür; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bunu objektif dava birleşmesi olarak değerlendirmiştir. Ancak 8. Hukuk Dairesi’nin 2019 tarihli kararına göre bedel davasının açıldığı tarihten sonraki dönem için ecrimisil ve faiz birlikte istenemez; geçmişe dönük ecrimisil ise dava tarihinden geriye beş yılla sınırlı kalabilir. Dilekçeyi bu sınırlara göre hazırlamak gerekir.
Önce idareye başvurup uzlaşmaya çalışmam zorunlu mu?
Genel olarak değil. 2942 sayılı Kanun’un Geçici 6. maddesindeki uzlaşma dava şartı yalnızca 09.10.1956 ile 04.11.1983 arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan taşınmazlar için öngörülmüştür. Kayseri dosyasında Bölge Adliye Mahkemesi, bu hükmün yalnızca anılan tarihler arasındaki el atmalar için öngörüldüğünü belirterek başvuru zorunluluğu aramamıştır. Yine de el atma tarihiniz bu aralığa düşüyorsa uzlaşma süreci ve üç aylık dava süresi büyük önem taşır.
Dava açıldıktan sonra idare imar planını değiştirirse davam boşa mı gider?
Dava konusuz kalabilir ve karar verilmesine yer olmadığına hükmedilebilir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 11.06.2026 tarihli kararında ise dava açıldığı tarihte haklı olan davacı lehine nispi vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı idarelere yükletilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yani dosyanız tamamen boşa gitmez; masraf ve vekâlet ücreti bakımından haklılığınız dava tarihine göre değerlendirilir. Bu nedenle plan değişikliği geldiğinde davadan kendiliğinden vazgeçmeden önce masraf ve vekâlet ücreti sonuçlarını bir avukatla değerlendirmek yerinde olur.
Dosyanızdaki el atma tarihi, sorumlu idare ve tapu durumu hak kaybını belirleyeceği için İstanbul’da bir avukatla birlikte gözden geçirmek isterseniz iletişim sayfamızdan randevu talep edebilirsiniz.
Leave A Comment